De glimlach die over het gezicht van Dick Advocaat trok toen hij vrijdag Hampden Park binnenkwam, was doordrenkt van nostalgie. Precies 27 jaar eerder had hij zijn Rangers-ploeg een binnenlandse treble zien voltooien in hetzelfde stadion, waarmee hij een erfenis vestigde die twee Scottish Premier League-titels, twee Scottish Cups en een League Cup omvat tussen 1998 en 2001. Deze keer was de 78-jarige echter niet hier om oude glorie te herbeleven, maar om Curaçao – een natie die 82e staat op de wereldranglijst – te begeleiden in een oefenwedstrijd tegen Schotland, de laatste repetitie voor hun historische debuut op het WK 2026.
Advocaats terugkeer naar Glasgow heeft symbolische waarde. Tijdens zijn ambtstermijn bij Ibrox bouwde hij een formidabel team dat het Schotse voetbal domineerde, en zijn herinneringen aan die triomfen blijven levendig. Toch staat de man die ooit de strijd aanging met Martin O'Neill's Celtic nu voor een heel andere uitdaging: een ploeg van grotendeels parttime spelers oefenen tot een hechte eenheid die kan concurreren op het grootste podium van de sport. "Ik was behoorlijk succesvol in dit stadion, dus je moet morgen voorzichtig zijn," grapte hij, verwijzend naar de motivatie die hij nog steeds in zich heeft.
De oefenwedstrijd tegen Schotland was voor Advocaat niet zomaar een exhibitiespel. Het was een kans om zijn ploeg te testen tegen een natie die, na een afwezigheid van 28 jaar, zelf terugkeert naar het WK. De spelers van Curaçao – een mix van amateur- en semi-professionele talenten – hebben hun coach gedwongen zich aan te passen. In eerdere incarnaties stond Advocaat bekend om een compromisloze, detailgeobsedeerde stijl die absolute precisie eiste. Nu geeft hij toe: "Je moet soms veranderen." Met een ploeg die gedijt op vechtlust in plaats van tactische rigiditeit, heeft hij geleerd structuur te combineren met de aanstekelijke vreugde die zijn spelers naar de training brengen: gelach, muziek en een onvermoeibare werkhouding op wedstrijddagen.
Die onwaarschijnlijke combinatie bleek krachtig genoeg om Curaçao door de CONCACAF-kwalificatie te loodsen, een prestatie die Advocaat overzag voordat hij een korte pauze nam. In februari dwong een privé-gezondheidsprobleem in de familie hem om af te treden, maar deze maand werd hij opnieuw aangesteld, waardoor zijn naam in de geschiedenisboeken zou worden gegrift. Wanneer Curaçao op 14 juni Duitsland treft, wordt Advocaat de oudste hoofdcoach in de WK-geschiedenis. "Dat kan me niet schelen, want ik voel me niet die leeftijd," zei hij met kenmerkende botheid. De prestatie getuigt van zijn lange levensduur en het vertrouwen dat hij nog steeds geniet in het spel.
De reis naar dit punt was verre van rechtlijnig. Advocaat nam de leiding over Curaçao met het onmiddellijke doel zich te kwalificeren voor de Gold Cup, een doel dat ze bereikten. Vanuit dat succes groeide het geloof, wat hun onwaarschijnlijke WK-kwalificatie aanwakkerde. De coach prees de evolutie van zijn spelers: "Het is een zeer hardwerkend team. Naast het spel genieten ze van hun leven; ze lachen, de muziek is er... maar tijdens de wedstrijden doen ze wat ze moeten doen." Zijn bereidheid om zijn methoden aan te passen aan de unieke cultuur van zijn ploeg onderstreept de pragmatische intelligentie die zijn carrière door de decennia en continenten heen heeft ondersteund.
Advocaats drang om deze specifieke oefenwedstrijd te bemachtigen was geen toeval. Hij herinnerde zich een pijnlijke les uit zijn tijd bij het Nederlands elftal, toen een oefenwedstrijd voor het toernooi tegen Ierland eindigde in een 1-0 nederlaag vlak voor Euro 2004. "Dit soort dingen kunnen gebeuren," zei hij. Door tijdens de WK-loting in december vorig jaar krachtig voor Schotland te lobbyen, wilde hij de druk en intensiteit van een competitieve omgeving nabootsen, terwijl hij waarschuwde dat zelfs superieure tegenstanders verrast kunnen worden – een waarschuwing evenzeer voor zijn eigen team als voor de gastheren.
Voor Schotland markeert de gelegenheid een eigen mijlpaal. Steve Clarke heeft net een contractverlenging getekend die hem tot het WK 2030 aan het roer houdt, een beloning voor het beëindigen van de lange afwezigheid van de natie op het belangrijkste voetbalevenement. Clarke kijkt al vooruit en stelt botweg: "We moeten ons regelmatig kwalificeren voor toernooien." Hij erkende de uitdagingen die de omvang van Schotland met zich meebrengt, maar benadrukte dat het doel is om lange gaten te vermijden, waarbij hij accepteert dat af en toe missen bij de cyclus hoort. De aanstaande eindronde heeft Clarkes ambitie duidelijk nieuw leven ingeblazen, en deze oefenwedstrijd dient als springplank voor een zomer die het Schotse voetbal opnieuw zou kunnen definiëren.
Advocaat beperkte zijn observaties, in zijn kenmerkende stijl, niet tot het veld. Hij herinnerde zich met plezier een gewaagd plan uit zijn Rangers-tijd, toen voorzitter David Murray en de president van Celtic probeerden toe te treden tot de Engelse voetbalpiramide, beginnend in de vierde divisie. "Ze [de Engelse clubs] waren bang om dat te doen, dus weigerden ze," zei Advocaat, die nog steeds gelooft dat de stap transformerend zou zijn geweest. "Celtic en Rangers zijn zo groot, het is ongelooflijk – niet iedereen realiseert zich dat." De opmerking onderstreepte zijn diepe band met het Schotse voetbal en zijn waardering voor de mondiale status ervan, zelfs nu hij een klein Caribisch land aanvoert.
Nu het einde van zijn buitengewone carrière nadert, bekent Advocaat dat pensioen een woord is dat hij vaak heeft uitgesproken, alleen om teruggelokt te worden door het rinkelen van de telefoon. "Als ze niet meer vragen, ben je klaar," zei hij. Het WK, zo houdt hij vol, zal waarschijnlijk zijn laatste daad zijn. Of Curaçao een verrassing kan forceren in een groep met Duitsland moet nog blijken, maar hun enkele aanwezigheid – en de aanwezigheid van een 78-jarige tacticus aan de zijlijn – verrijkt een toernooi dat vaak de giganten viert.
De oefenwedstrijd in Hampden is dan ook meer dan een nostalgische voorbode. Het is een botsing van verhalen: een coach die jaagt op een laatste hoofdstuk van glorie, een ploeg van dromers die een onwaarschijnlijk fantasie beleven, en een Schotland dat vastbesloten is te bewijzen dat hun terugkeer naar het WK geen eenmalige gebeurtenis is, maar het begin van een nieuw tijdperk. Terwijl Advocaat de vertrouwde omgeving overzag, stond hij zich wellicht een moment toe om terug te denken aan de afgelegde weg – van de treble-winnende hoogten in Glasgow naar de zanderige velden van het Caribisch gebied, en nu terug, met een plek in de mondiale schijnwerpers net om de hoek.
Gebaseerd op berichtgeving van The Guardian.
