De oproep voor de Schotse WK-selectie bezegelt de sprookjesachtige opmars van Ross Stewart, de spits van Southampton wiens weg naar het wereldpodium werd gesmeed in de ruige wereld van het Schotse jeugdvoetbal. Terwijl het land zich voorbereidt op zijn eerste WK-deelname in bijna dertig jaar, springt het verhaal van Stewart eruit als een bewijs van veerkracht, een reis die begon met een gebroken neus en een financiële gok van zijn vader.
Lang voordat hij een productieve voorhoedespeler was voor Sunderland en Southampton, was Stewart een slungelige tiener wiens zelfvertrouwen aan diggelen lag nadat hij was weggestuurd bij de jeugdafdelingen van St Mirren, Celtic en Partick Thistle. Hij belandde in de jeugdcompetities – een semi-professionele, fel concurrerende omgeving – en speelde voor Ardeer Thistle en Kilwinning Rangers. Daar, tussen geharde veteranen en onvergetelijke tribunes, herontdekte hij zijn liefde voor het spel.
“Toen ik bij de junioren ging spelen, in een volwassen omgeving, voelde ik me er echt thuis en werd ik opnieuw verliefd op het voetbal, de kameraadschap en de gein,” herinnerde Stewart zich in 2022. “Je wordt niet behandeld als een jeugdspeler, je wordt behandeld als een volwassene.” Die volwassen behandeling betekende geen genade, zoals hij ontdekte in een brute clash tegen Pollok. Een schouder tegen de neus zorgde voor stromend bloed en het bot dat scheef stond, terwijl thuisfans hem een “duikende jij-weet-wel” noemden. Het incident hardde hem: “Er is geen spijt voor welk type blessure dan ook op dat niveau – je moet gewoon opstaan en doorgaan.”
De opvallende vorm van Stewart trok al snel de aandacht van seniorenclubs. Toen de derdeklasser Albion Rovers langskwam, ontvouwde zich een uniek transfersaga. Kilwinning wilde £1.500, maar Rovers kon slechts £1.000 ophoesten. Toen kwam Stewart’s vader, Cameron, een voormalige junior sweeper, die de resterende £500 bijlegde. Het was een investering die astronomische dividenden zou opleveren en een klim door St Mirren, Ross County en verder in gang zette. “Pap zegt dat het voor hem genoeg is dat ik mijn dromen leef,” zei Stewart later, “maar ik heb hem waarschijnlijk terugbetaald met gratis tickets.”
De overstap naar professioneel voetbal markeerde het begin van een gestage opmars. Bij Ross County bewees Stewart zijn kwaliteiten in de Scottish Premiership voordat een sprong naar Engeland in 2018 alles veranderde. Sunderland, dat toen in League One bivakkeerde, zag het potentieel van de spits als een talisman. Een stortvloed aan goals volgde, waarmee hij de Black Cats naar promotie schoot en hem de cultnaam “The Loch Ness Drogba” opleverde onder de trouwe fans van Wearside.
Maar het sprookje kreeg een harde klap na zijn overstap naar Southampton in 2023. Een helse reeks blessures hield hem lange tijd aan de kant en testte zijn mentale kracht. Voor een speler die al zoveel had overwonnen, dreigden de fysieke tegenslagen een opkomende carrière te ontsporen. Toch scheen Stewart’s veerkracht, gesmeed in die jeugdige modderbaden, erdoorheen. Hij vocht terug naar volledige fitheid en sinds januari is hij een openbaring.
Een rijke vorm heeft hem in 2024 negen keer doen scoren, waaronder een gedenkwaardige treffer tegen Arsenal in de kwartfinales van de FA Cup en het cruciale doelpunt in de halve finale van de Championship-play-offs waarmee Southampton Middlesbrough voorbijging. Deze “grote wedstrijd” doelpunten gingen niet onopgemerkt voorbij aan bondscoach Steve Clarke. “Vanaf januari heeft hij een rijke vorm waarin hij heeft laten zien dat hij grote doelpunten kan maken in grote wedstrijden,” zei Clarke. “Het is een goed verhaal. Hij zat een paar jaar geleden in mijn selectie en liet zien dat hij dit niveau aankan. Hij heeft een verschrikkelijke blessureperiode gehad.”
Clarke’s beslissing om Stewart op te roepen voor het WK is niet louter sentimenteel. De 29-jarige biedt een andere dimensie aan de Schotse aanval – een fysieke aanwezigheid en luchtbedreiging die zijn aangescherpt in de lagere divisies. Voor een land dat sinds 1998 geen WK-actie meer heeft gezien, belichaamt Stewart de vastberadenheid en onorthodoxe paden die het Schotse voetbalfolklore definiëren. Zijn selectie spreekt tot een manager die karakter evenzeer waardeert als vaardigheid; Stewart’s reis vanuit de jeugd heeft hem beide in overvloed gegeven.
Voordat hij zijn aandacht volledig kan richten op het wereldpodium, heeft Stewart nog een clubberg te beklimmen. Southampton staat tegenover Hull City in de finale van de Championship-play-offs in Wembley, een kans op een onmiddellijke terugkeer naar de Premier League. Een sterke prestatie daar zou niet alleen een opmerkelijk persoonlijk seizoen bekronen, maar ook zijn status als man voor de grootste gelegenheden bevestigen – een kwaliteit waar Clarke op zal rekenen wanneer Schotland aan hun WK-campagne begint.
De boog van Stewart’s carrière, van de met bloed doordrenkte velden van het Schotse jeugdvoetbal tot aan de vooravond van het WK, is het spul van sportlegendes. Het is een verhaal verrijkt door het geloof van een vader, een gebroken neus en een onwankelbare weigering om op te geven. Terwijl hij zich voorbereidt om het donkerblauw van zijn land te dragen op het grootste voetbalpodium, draagt Stewart de littekens en lessen van een minder bewandeld pad met zich mee, bewijzend dat de moeilijkste wegen soms naar de grootste bestemmingen leiden. Gebaseerd op berichtgeving van BBC Sport.