In een grote overwinning voor schone energie heeft de productie van de waterkrachtcentrale Itaipu in 2025 de noodzaak voorkomen om dagelijks maar liefst 407.000 vaten olie te verbranden. Dit cijfer, gebaseerd op gegevens van het Braziliaanse Ministerie van Mijnbouw en Energie, benadrukt de enorme vermindering van fossiele brandstoffen die wordt bereikt door de bilaterale installatie op de grens van Brazilië en Paraguay.
De milieuvoordelen reiken veel verder dan oliebesparingen. Als dezelfde hoeveelheid elektriciteit was opgewekt door fossiele brandstoffen, zou de atmosfeer zijn belast met naar schatting 36 miljoen ton CO2 uit aardgas, 53 miljoen uit oliegestookte centrales en tot 65 miljoen ton uit kolen. Dit onderstreept de cruciale rol van Itaipu bij het beperken van klimaatverandering.
Julia Rossi, coördinator bij GreenFaith Brazilië en onderzoeker bij de Oswaldo Cruz Foundation (Fiocruz), benadrukte de bredere gevaren van afhankelijkheid van fossiele brandstoffen. Ze legde uit dat de exploratie van deze brandstoffen water, bodem en lucht verontreinigt, levende organismen schaadt en de planeettemperatuur doet stijgen. Rossi citeerde ook recente studies die aangeven dat vervuiling door fossiele brandstoffen in Brazilië jaarlijks een economische impact van meer dan R$ 90 miljard veroorzaakt.
Rogério Meneghetti, Superintendent Hernieuwbare Energie bij Itaipu, wees op het strategische voordeel van een schone, gediversifieerde energiemix, vooral te midden van volatiele internationale oliemarkten gekenmerkt door geopolitieke conflicten en prijsschommelingen. "Zonder Itaipu zou deze vaste energie uit andere bronnen moeten komen, waarschijnlijk fossiele. Dat zou de vervuiling vergroten en ook de prijsvolatiliteit, omdat brandstoffen zoals olie en gas worden beïnvloed door externe factoren zoals de dollar en internationale conflicten," verklaarde hij.
Meneghetti merkte op dat de Braziliaanse elektriciteitsmix al overwegend hernieuwbaar is - ongeveer 88% - wat zorgt voor meer prijsstabiliteit in vergelijking met landen die meer afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen of kernenergie. In 2025 was Itaipu alleen al verantwoordelijk voor ongeveer 8% van alle energie die in Brazilië werd geproduceerd. De overige nationale productie komt voornamelijk van andere waterkrachtcentrales (55%) en windparken (15%).
De enorme omvang van de productie van Itaipu in 2025 is indrukwekkend: meer dan 72 miljoen megawattuur aan 100% hernieuwbare energie. Deze hoeveelheid zou heel Brazilië 38 dagen van stroom kunnen voorzien, Paraguay tweeënhalf jaar, of de hele wereld ongeveer 25 uur. Binnen het Braziliaanse systeem functioneert Itaipu als een gigantische batterij, die helpt de energievoorziening gedurende de dag in evenwicht te houden. Meneghetti legde uit dat de productie in enkele uren kan verdubbelen om de daling van zonne-energie bij zonsondergang te compenseren, wat helpt het elektriciteitsnet te stabiliseren.
Ondanks deze duidelijke voordelen bracht de aanleg van de Itaipu-dam tussen 1973 en 1982 aanzienlijke sociaal-ecologische kosten met zich mee. Het project vereiste de verplaatsing van ongeveer 40.000 mensen en het onder water zetten van 135.000 hectare grond, waarvan een groot deel als heilig wordt beschouwd door de inheemse Avá-Guarani. In oktober 2025 erkende Itaipu Binacional formeel de gevolgen, waaronder wat het omschreef als een "gewelddadige uitwissing" van het inheemse bestaan uit officiële verhalen en de sociale verbeelding.
Gebaseerd op berichtgeving van g1.