Het Filmfestival van Cannes heeft de première gehad van een vurige documentaire simpelweg getiteld "Cantona", die ingaat op het leven en de controverses van Manchester United's iconische Franse aanvaller, Eric Cantona. De film leunt zwaar op iconische 'wangedrag'-clips, maar biedt nieuwe inzichten door interviews met sleutelfiguren zoals Sir Alex Ferguson en David Beckham, die Cantona's nalatenschap vurig verdedigen. Hun getuigenissen voegen diepte toe aan het verhaal van een speler wiens temperament en talent onlosmakelijk met elkaar verbonden waren.
Centraal in de documentaire staat het beruchte incident uit 1995, toen Cantona een brute karatetrap uitdeelde aan een Crystal Palace-fan na een rode kaart. De aanval, die het voetbal schokte, leidde tot een spraakmakende tuchtzaak en een langdurige schorsing. De film schuwt het moment niet, maar laat opvallend de komische kijk van Nick Hancock weg, die het beroemd 'afschuwelijk, verschrikkelijk, tragisch, maar vooral heel, heel grappig' noemde. In plaats daarvan richt het zich op Cantona's eigen cryptische reactie tijdens de daaropvolgende persconferentie, waar hij een minimalistisch prozagedicht reciteerde over meeuwen die een trawler volgen – een moment dat sindsdien deel uitmaakt van de voetbalfolklore.
Ferguson verschijnt als de vriendelijke mentor, die terugdenkt aan zijn inspanningen om Cantona's vluchtige genie te beheren, terwijl Beckham, destijds een jonge teamgenoot, een spelersperspectief biedt op de nasleep. Beiden verdedigen Cantona tegen wat de documentaire portretteert als een gemene pers. Hun interviews geven een blik achter de schermen van hoe de club zich rond zijn ster schaarde tijdens zijn donkerste uur, waarbij Ferguson samen met hem de tuchtzaak bijwoonde – een blijk van solidariteit die de diepe band tussen manager en speler onderstreepte.
Cantona zelf wordt geïnterviewd in een verlaten kerk, waar hij raadselachtig Baudelaire citeert – een passende setting voor een man die altijd apart stond van de voetbalmainstream. Deze filosofische kant wordt gecontrasteerd met zijn opvliegende temperament, waarvan de film intrigerend suggereert dat het beïnvloed kan zijn door Bernard Tapie, de felle eigenaar van Marseille voor wie Cantona ooit speelde. Het idee dat Cantona's woede op het veld een blauwdruk had in Tapie's eigen persoonlijkheid biedt een nieuw perspectief om zijn carrière te bekijken.
Die carrière was buitengewoon. Goedkoop opgepikt door Manchester United na een vertrek bij het Franse voetbal, veranderde Cantona de club, vulde de prijzenkast en verstevigde zijn status als cultheld. Zijn komst in 1992 markeerde het begin van United's dominantie in het Premier League-tijdperk, met vier landstitels in vijf jaar. Het herhaalde gebruik van iconische clips in de documentaire – de kungfu-trap, de opgeslagen kraag, de imperiale doelpunten – versterkt hoe diep hij verweven is in de geschiedenis van de club.
De tuchtzaak van 1995, onthuld in feiten uit de film, was een keerpunt. Hoewel de documentaire niet stilstaat bij de lengte van de schorsing, is het bekend dat Cantona acht maanden werd geschorst en een groot deel van het seizoen miste. Voor United betekende dit dat ze de competitie moesten aanpakken zonder hun talisman, een uitdaging die ze uiteindelijk overwonnen door dat jaar de dubbel te winnen, met Beckham en anderen die opstonden. De film knipoogt subtiel naar deze veerkracht en laat zien hoe Ferguson's vertrouwen in Cantona nooit wankelde.
Na het voetbal stapte Cantona uit het spel aan het einde van zijn twintiger jaren, en begon aan een acteercarrière met opmerkelijke rollen zoals de Franse ambassadeur in 'Elizabeth' tegenover Cate Blanchett, en een sympathieke cameo in Ken Loach's 'Looking for Eric'. De documentaire bevat deze clips, hoewel het zijn meer excentrieke optredens zoals de priapische vampier in 'You and the Night' overslaat. Tegenwoordig lijkt Cantona zich meer bezig te houden met het maken van enorme actieschilderijen op zijn privélandgoed, een teruggetrokken kunstenaar die nog steeds zijn intensiteit op het doek kanaliseert.
De film springt heen en weer in de tijd, soms zonder duidelijke reden, maar de fan-service benadering zal ongetwijfeld United-supporters die verlangen naar nostalgie plezieren. Hoewel sommigen de repetitieve structuur kunnen bekritiseren, slaagt de documentaire erin Cantona neer te zetten als meer dan een heethoofd – hij komt naar voren als een complexe figuur gevormd door zowel passie als filosofie, verdedigd door degenen die hem het best kenden.
In een tijdperk waarin voetballers vaak worden verpakt als saaie merken, is een bezoek aan Cantona's onverbloemde individualiteit een schokkende herinnering aan een andere tijd. De documentaire biedt misschien geen verlossing, zoals Des Lynam's hoopvolle vraag over verandering werd beantwoord met Cantona's afwijzende 'Niet echt', maar het geeft wel een levendig portret van een man die, net als de meeuwen, gewoon zijn eigen trawler volgde. Gebaseerd op berichtgeving van The Guardian.