Druzgocąca, ostatnia porażka Hearts z Celtikiem w wyścigu o tytuł szkockiej Premiership w tym sezonie wydawała się straconą szansą na pierwsze mistrzostwo od 66 lat. Jednak dla wielu na Tynecastle to wąskie niepowodzenie tylko wzmacnia przekonanie, że klub znajduje się u progu nowej ery – ery, w której Celtic i Rangers nie mogą już uważać krajowego duopolu za przyrodzone prawo. Bliski triumf, napędzany opartą na danych wizją inwestora Tony'ego Blooma, sugeruje, że wstrząśnięcie Old Firm nie jest przelotnym marzeniem, ale trwałym projektem.
Przybycie Blooma rok temu wiązało się z odważnym oświadczeniem: planował wygrać ligę w ciągu dekady. Niewielu poza klubem potraktowało to poważnie, zwłaszcza po tym, jak Hearts ukończyło poprzedni sezon na siódmym miejscu. Ale jego inwestycja i integracja Jamestown Analytics – tej samej firmy, która wspierała wzrost Brighton & Hove Albion w Premier League i belgijski tytuł Union Saint-Gilloise – przyniosły natychmiastowe rezultaty. Hearts prowadziło w tabeli przez 250 dni, doprowadzając Celtic na skraj i ostatecznie kończąc na drugim miejscu, rozdzielając glasgowskich gigantów po raz pierwszy od dziesięcioleci. Nawet w porażce udowodnili, że przepaść finansową można zasypać dzięki mądrej rekrutacji i długoterminowemu planowaniu.
Sama pogoń za tytułem była trzymającą w napięciu historią. Hearts zajmowało pierwsze miejsce od wczesnej jesieni, odpierając wyzwanie za wyzwaniem, by ulec drużynie Celticu, która zdobyła dwie późne bramki w ostatnim dramatycznym zwrocie sezonu. Rozpacz była głęboka, ale podstawowe liczby – dominujące wskaźniki expected-goals, stałość przeciwko reszcie ligi – sugerują, że nie był to przypadek. Jak zauważył były zawodnik Hearts, Allan Preston: „Tony Bloom przyszedł w zeszłym roku i wszyscy go wyśmiewali i śmiali się z niego… Minął dopiero rok, a oni to zrobili. Hearts kończące na drugim miejscu – nikt tego nie przewidział… i jestem pewien, że będą lepsi. To może być najgorsza drużyna Hearts, jaką zobaczycie w ciągu najbliższych 10 lat.”
Nagrodą klubu jest miejsce w drugiej rundzie kwalifikacyjnej Ligi Mistrzów, co oferuje drogę do fazy grupowej i związany z tym zastrzyk finansowy. Jednak europejska piłka nożna historycznie była zatrutym kielichem dla szkockich drużyn spoza Old Firm. Od sezonu 2021-22 osiem z 12 drużyn, które zajęły miejsca 3-5, spadło do dolnej połowy w następnym sezonie, a ich składy były przemęczone harmonogramem czwartek-niedziela. Hearts sami doświadczyli tego losu dwa lata temu. Robbie Neilson, który prowadził drużynę w Conference League 2022-23, doskonale zna ten dylemat. „Potrzeba trzech lub czterech kampanii w Europie, aby przyzwyczaić się do gry w czwartek i niedzielę” – powiedział Neilson. „Potrzebujesz tego doświadczenia. Skład będzie musiał liczyć 22 do 24 czołowych zawodników, wszystkich wystarczająco dobrych, by grać. Chodzi o rekrutację latem. To następny krok dla Hearts. Czy teraz poradzą sobie w Europie i lidze?”
Plan Blooma oferuje rozwiązanie. Model Jamestown identyfikuje niedowartościowany talent, pozwalając klubom bić się ponad swoje możliwości finansowe. W Union Saint-Gilloise, klubie ze stadionem na 10 000 miejsc, inwestycja Blooma przekształciła ich z drugoligowych biedaków w belgijskich mistrzów i uczestników Ligi Mistrzów, jednocześnie przynosząc zysk dzięki mądrym sprzedażom – niemiecki reprezentant Deniz Undav i Victor Boniface z Bayeru Leverkusen to doskonałe przykłady. Hearts prawdopodobnie będą musieli powtórzyć ten cykl: odkryć perełki takie jak Claudio Braga i Alexandros Kyziridis, sprzedać w szczycie wartości i reinwestować. Strategia wymaga cierpliwości i tolerancji na utratę gwiazd, ale alternatywą jest cykl wzlotów i upadków, który dotknął inne szkockie kluby po jednym udanym sezonie.
Podczas gdy Hearts budują z perspektywą dekady, zarówno Celtic, jak i Rangers stoją w obliczu wewnętrznych turbulencji. Tytuł Celticu zamaskował pęknięcia: protesty fanów nękały kampanię, rekrutacja była powszechnie krytykowana – najniższa liczba punktów do wygrania ligi od 2017-18 – a kluczowe role przywódcze pozostają nieobsadzone. Rangers z kolei wydali prawie 40 milionów funtów pod nowym właścicielem, tylko po to, by spaść na trzecie miejsce, a główny trener Danny Rohl jest już pod ostrzałem. Ogromne zasoby glasgowskiego duopolu wciąż przewyższają zasoby Hearts, ale bez spójnej strategii mogą stać się coraz bardziej podatni na dobrze zarządzanego rywala.
40-letni monopol Celticu i Rangers na szkocki tytuł może nie zakończyć się natychmiast, ale Hearts udowodnili, że nie jest już nieprzenikniony. Cierpliwe, oparte na danych podejście Blooma – już sprawdzone w Brighton i USG – dało drużynie z Tynecastle solidną podstawę do corocznego rzucania wyzwania. Jeśli będą w stanie poradzić sobie z dodatkowymi wymaganiami europejskich rozgrywek bez poświęcania formy ligowej, bliskie niepowodzenie tego sezonu może być zapamiętane jako moment, w którym uścisk Old Firm zaczął słabnąć. Jak zauważył Neilson, doświadczenie w Europie jest niezbędne, a Hearts są dopiero w pierwszym roku długiej podróży. Tytuł mógł im tym razem umknąć, ale wszystko w ich trajektorii mówi, że to nie był jednorazowy wybryk.
Na podstawie raportowania BBC Sport.