Gdy słońce zachodzi nad Stambułem, Unai Emery stoi na krawędzi kolejnej historii. Menadżer Aston Villi już cztery razy zdobył Ligę Europy – trzy razy z Sevillą i raz z Villarrealem – a w środę przeciwko Freiburgowi goni piąty tytuł, co byłoby rekordowym osiągnięciem. Dla klubu spragnionego trofeów od trzech dekad finał reprezentuje wszystko, na co pracowali od przybycia Emery'ego, a człowiek często nazywany „królem Ligi Europy” może być ich ostateczną przewagą.
Historia Emery'ego w tych rozgrywkach jest niemal mityczna. Vicente Iborra, pomocnik, który zbierał medale zwycięzców ze wszystkich czterech triumfów, powiedział kiedyś, że menadżer nie pozostawia niczego przypadkowi, analizując każdy szczegół, który może wydarzyć się w meczu. To obsesyjne przygotowanie stało się jego znakiem rozpoznawczym, a jego piłkarze nauczyli się akceptować nieustanny rytm analiz wideo i treningów taktycznych. „Jeśli chcesz, żeby ktoś poprowadził cię do finału Ligi Europy, to on jest tym człowiekiem” – skomentował Matty Cash, uosabiając wiarę drużyny w swojego trenera.
Droga do Stambułu nie była prosta. Kiedy Emery przejął Aston Villę pod koniec 2022 roku, zespół znajdował się na 16. miejscu, zaledwie trzy punkty nad strefą spadkową. Europejska piłka nożna wydawała się odległym marzeniem, nie mówiąc już o miejscu w Lidze Mistrzów. Jednak w ciągu trzech i pół roku Emery dokonał zdumiewającej transformacji: siódme miejsce w pierwszym sezonie, a następnie dwa kolejne sezony w pierwszej szóstce, a teraz czwarte lub piąte miejsce, które zapewnia powrót do europejskiej elity. W tym sezonie Villa miała kłopoty, nie wygrywając żadnego z pierwszych sześciu meczów ligowych. Emery obawiał się nawet walki o utrzymanie. Liga Europy dała iskrę; domowe zwycięstwo z Bologną rozpoczęło odbudowę, która doprowadziła ich do finału.
Za kulisami etyka pracy Emery'ego jest legendarna. Piłkarze przywykli do przybywania na trening przed południem w dni meczowe na szczegółowe spotkania, czasem uczestnicząc w trzygodzinnych sesjach wideo przed kluczowymi starciami. Cash opisuje trenera jako „praca, praca, praca”, ale zauważa, że po zapewnieniu sobie europejskich kwalifikacji pojawia się nieco bardziej zrelaksowana strona. Jednak w przededniu finału intensywność wzrasta. Emery sam w sobie jest sprzecznością: ożywiona postać na ławce, ale uspokajająca obecność w szatni, gdy coś idzie nie tak. Youri Tielemans przypomniał sobie rozmowę w przerwie meczu z Tottenhamem, gdzie mimo słabej gry Emery podniósł drużynę, przypominając im o ich konsekwencji i wyrażając dumę.
Pau Torres, który zdobył Ligę Europy z Emerym w Villarreal w 2021 roku, ma rozpocząć w środku obrony Villi. Jego związek zarówno z menadżerem, jak i trofeum dodaje sentymentalnego znaczenia. Torres rozumie, że dla kibiców trofeum jest ostatecznym potwierdzeniem. „Dla klubu gra w Europie co roku jest ważna ze względu na przepisy finansowe, prestiż” – powiedział – „ale jeśli nie zdobędzie się trofeum dla fanów, to jest jak: OK, zrobiliście kilka naprawdę dobrych sezonów, ale chcieliśmy więcej.” Tę głód dzielą kibice, którzy ostatni raz widzieli swoją drużynę zdobywającą główne trofeum w 1996 roku.
Finał z Freiburgiem to nie tylko jeden człowiek, ale obecność Emery'ego na ławce czuje się jak atut w rękawie. Szeroki uśmiech Ezriego Konsy, gdy zapytano go o rekord menadżera, mówił sam za siebie. Jak ujął to Cash, jeśli chcesz kogoś, kto poprowadzi cię przez finał Ligi Europy, CV Emery'ego czyni go idealnym kandydatem. Piłkarze czerpali również inspirację ze wspaniałej przeszłości klubu; przed wyjazdem drużyny do Turcji, Peter Withe, zdobywca Pucharu Europy w 1982 roku, odwiedził trening i przebywał z drużyną, przypominając, co znaczy osiągnąć nieśmiertelność w bordowo-niebieskich barwach.
Podniesienie trofeum miałoby dalekosiężne skutki. Zakończyłoby długie oczekiwanie na trofeum, zapewniłoby grę w Lidze Europy niezależnie od pozycji ligowej i jeszcze bardziej umocniłoby dziedzictwo Emery'ego jako jednego z nowoczesnych wielkich w europejskich rozgrywkach. Dla człowieka, który niedawno osiągnął milowy kamień 1000 meczów jako menadżer, ogień nadal płonie jasno. Często przypomina swoim piłkarzom o meczu z Paris Saint-Germain w zeszłorocznej Lidze Mistrzów, jako punkcie odniesienia dla ich zdolności do rywalizacji z elitą.
Teraz, gdy piłkarze są w najlepszym momencie sezonu według Torresa, Villa podchodzi do finału z cichą pewnością siebie. Emery wezwał ich do utrzymania poziomu, do przejścia do historii. Ostatnie przesłanie menadżera przed rozpoczęciem meczu będzie prawdopodobnie mieszanką instrukcji taktycznych i emocjonalnego ładunku, przemówienia mającego wykorzystać to samo pragnienie, o którym kiedyś mówił Iborra. Jeśli im się uda, pracoholik szef może w końcu rozluźnić włosy i cieszyć się chwilą – ale dopiero po kolejnej maratońskiej sesji analitycznej, aby przekroczyć linię mety.
Na podstawie raportów z The Guardian.
