In een van de meest paradoxale campagnes in de recente Portugese voetbalgeschiedenis voltooide José Mourinho's Benfica het hele Primeira Liga-seizoen zonder een nederlaag - maar de euforie van een ongeslagen record wordt getemperd door de verpletterende realiteit van het missen van de Champions League. Het is een prestatie die de conventionele logica tart: een onberispelijke competitiereeks die op de een of andere manier tekortschoot voor de ultieme prijs.
Onder het huidige formaat van de Primeira Liga krijgen alleen de top twee finishers directe toegang tot de groepsfase van de Champions League, terwijl de derde geplaatste ploeg de kwalificatierondes ingaat. Benfica's ongeslagen seizoen van 34 wedstrijden leverde een verbazingwekkend aantal punten op, maar niet genoeg om in de top twee te komen. De boosdoener was niet verlies maar gelijke spelen - een overdaad aan remises die een foutloos record in een gebrekkig resultaat veranderde.
De cijfers schetsen een grimmig beeld. Terwijl rivalen Porto en Sporting Lissabon consequent krappe wedstrijden in overwinningen omzetten, verzamelde Benfica elf gelijke spelen gedurende het seizoen. Verschillende daarvan kwamen tegen middenmoot- of degradatiebedreigde ploegen - wedstrijden waarin Mourinho's mannen balbezit domineerden maar de scherpte misten om beslissende doelpunten te scoren. In een competitie waar elk punt telt, werden die verloren punten fataal.
Een nadere blik op het speelschema onthult keerpunten. Achtereenvolgende 0-0 gelijke spelen tegen Boavista en Famalicão in het vroege voorjaar typeerden de aanvallende problemen. Zelfs wanneer Benfica het net vond, kostten defensieve fouten hen overwinningen, zoals in een 2-2 thriller bij Estoril. Deze resultaten waren op zichzelf geen rampen, maar gezamenlijk stonden ze Porto en Sporting toe een onoverbrugbare voorsprong aan de top op te bouwen.
Mourinho's tactische opzet kreeg zowel lof als kritiek. De defensieve stabiliteit die hem ooit Europees succes bracht was duidelijk - Benfica had de beste verdediging van de competitie, met slechts 18 tegendoelpunten in het hele seizoen. Maar het pragmatisme dat zijn teams zo gevreesd maakte in knock-outtoernooien leek averechts te werken in een nationale marathon waar risicomijdend voetbal tegen zwakkere tegenstanders leidde tot een overvloed aan gelijke spelen. Critici beweerden dat Mourinho het volledige aanvalspotentieel van zijn selectie niet benutte.
Dit resultaat plaatst Benfica in een onbenijdenswaardige historische club. Het beroemdste precedent is Perugia's Serie A-seizoen 1978-79, toen zij ongeslagen bleven maar als tweede eindigden achter AC Milan vanwege 19 gelijke spelen in 30 wedstrijden. Net als Perugia heeft Benfica geleerd dat een ongeslagen campagne een holle eer is als het geen titels of toegang tot de Champions League oplevert. De statistische zeldzaamheid versterkt alleen de pijn van het missen van het elite-evenement van Europa.
De financiële implicaties zijn aanzienlijk. Deelname aan de Champions League garandeert tientallen miljoenen euro's aan inkomsten, van uitzendrechten tot wedstrijdinkomsten en prijzengeld. Voor een club van Benfica's statuur, gewend aan regelmatige deelname aan de groepsfase, zal het verlies een herijking van het zomerse transferbudget afdwingen. Het zou ook hun positie kunnen verzwakken in het behouden van sleutelspelers die interesse wekken van rijkere clubs.
Voor Mourinho markeert dit seizoen een bitterzoete thuiskomst. Terugkerend naar het Portugese voetbal na decennia in het buitenland, hoopte de zelfbenoemde 'Special One' Benfica terug naar de top te brengen. Een ongeslagen competitie is een zeldzame prestatie - slechts de vierde in de Primeira Liga-geschiedenis - maar zonder Champions League-voetbal zal het worden herinnerd als een gemiste kans. Vragen circuleren al of de Portugese tacticus blijft om de klus te klaren of elders een uitdaging zoekt.
In het Estádio da Luz is de stemming onder supporters er een van tegenstrijdige trots. Gezangen van 'invincibles' echoën door de tribunes, maar de lege prijzenkast voor de landstitel knaagt aan de collectieve geest. Clubvoorzitter Rui Costa gaf een verklaring uit waarin hij de paradox erkende, zwerend 'deze pijn in ambitie te transformeren' terwijl hij Mourinho's werk verdedigde. De komende maanden zullen de vastberadenheid van de club testen om op deze basis voort te bouwen.
Vooruitkijkend staat Benfica nu voor het vooruitzicht om de kwalificatierondes van de Champions League in te gaan, waar een lastig pad wacht. Het niet navigeren door die wedstrijden zou hen veroordelen tot de Europa League, een competitie die Mourinho in 2017 met Manchester United won. Maar in Lissabon zou dat aanvoelen als een troostprijs. Het ongeslagen seizoen zal een statistische voetnoot zijn tenzij de club snel kan herstellen en haar plaats onder de Europese elite kan heroveren. Gebaseerd op berichtgeving van ESPN.
