Toen het laatste fluitsignaal klonk op Wembley afgelopen juli, waren Chelsea onwaarschijnlijke Club World Cup-winnaars, die Paris Saint-Germain versteld deden staan met een tactische masterclass van Enzo Maresca. Snel tien maanden vooruit en de Italiaan is weg, evenals zijn vervanger, Liam Rosenior. In plaats daarvan zal Calum McFarlane, gepromoveerd van de onder-21's voor een tweede interim-periode, Chelsea leiden tegen Manchester City in de FA Cup-finale. Het contrast vat een seizoen van ongekende omwenteling in Stamford Bridge samen.
Maresca's vertrek op nieuwjaarsdag, na zijn beruchte "slechtste 48 uur" opmerking, zette de toon. Zijn vertrek was niet in de plannen van de club, die mikte op Champions League-kwalificatie. Maar zijn verlangen om te vertrekken verstoorde de kleedkamer, en de scheuren werden groter onder Rosenior. De Engelsman hield het slechts 106 dagen uit van een contract van zesenhalf jaar, ongedaan gemaakt door een historisch slechte reeks in de competitie en openlijke opstanden van spelers. Het BlueCo-project, al onder de loep genomen, kreeg zijn zwaarste vragen tot nu toe.
McFarlane's terugkeer heeft geen ommekeer teweeggebracht. Chelsea's competitievorm is een studie in volatiliteit: een dwingende FA Cup halve finale overwinning op Leeds werd gevolgd door een 3-1 thuisnederlaag tegen Nottingham Forest reserves, waardoor de Europese hoop vrijwel verdwenen is. Een moeizaam 1-1 gelijkspel bij Liverpool afgelopen weekend toonde hun vermogen om op te staan tegen elite-tegenstanders, maar de inconsistentie is vernietigend. Deze Jekyll-and-Hyde-neiging is zowel een waarschuwing als een zwakke reden voor optimisme voorafgaand aan het treffen met Pep Guardiola's machine.
Manchester City heeft niet verloren van Chelsea sinds de Champions League-finale van 2021, en ze versloegen hen vorige maand thuis bij Stamford Bridge. Toch heeft Chelsea de gave om de verwachtingen te trotseren in finales, zoals PSG ondervond. Het tactische plan valt nu aan McFarlane, die City in januari's eerdere interim-periode tot een gelijkspel dwong. De jonge coach zou een onwaarschijnlijke held kunnen worden, maar het subplot is onweerstaanbaar: deze finale zou Maresca's verleden tegen zijn toekomst kunnen uitspelen, waarbij de Italiaan de belangrijkste kandidaat is om Guardiola te vervangen als de Catalaan opstapt.
De emotionele wervelwind strekt zich uit tot buiten de dug-out. Roméo Lavia gaf toe dat de kritiek "pijn doet", maar de malaise zit dieper. Spelers zijn ervan beschuldigd af te haken, en het contrast tussen bekertoernooien en competitie-inspanningen is groot. Het oplossen van de kleedkamercultuur is van het grootste belang voor de volgende vaste manager. Xabi Alonso, de uitstekende voormalige Bayer Leverkusen en Real Madrid-baas, is in vergevorderde gesprekken en zou onmiddellijk respect afdwingen. Andoni Iraola is een andere naam op de lijst, hoewel Crystal Palace in de buurt is. Een benoeming van het kaliber van Alonso zou een statement van intentie zijn voor een project dat niet zo kapot is als velen beweren.
Belangrijke activa blijven. Reece James en Moisés Caicedo hebben hun toekomst verbonden, Levi Colwill is weer fit, en Cole Palmer is een superster. De club erkent de behoefte aan ervaring om de jonge kern te ondersteunen en zal de wensen van de nieuwe manager inwilligen. Zelfreflectie is gaande, maar er moeten acties volgen. Een trofee zou een tijdelijke balsem bieden, maar het gevaar is dat het diepere gebreken maskeert.
Het beëindigen van een reeks van zes opeenvolgende nederlagen in Wembley-finales zou respect redden van een onnodig beschamend seizoen. Toch blijven vragen hangen: als Chelsea op het grote podium kan presteren, waarom dan niet week in, week uit? De weerstand tegen Leeds en Liverpool bewijst capaciteit; de afwezigheden tegen mindere ploegen onthullen een gebrek aan professionaliteit. Voor een club die ooit synoniem stond met winnen onder Roman Abramovitsj, zijn sporadische bekers niet langer de maatstaf voor succes. Het grotere geheel vraagt om consistente top-vier-klasseringen en een duidelijke identiteit.
Chelsea's chaotische reis naar deze finale is een verhaal van zelf toegebrachte wonden en sporadische schittering. Ze beginnen als duidelijke underdog, maar een overwinning zou een klassieke smash-and-grab zijn, een herinnering dat talent alleen al kan zegevieren in een eenmalige wedstrijd. McFarlane staat op het punt van een onwaarschijnlijke eer, maar zijn echte taak is om een selectie over te dragen die klaar is voor een nieuw tijdperk. De spelers moeten het geloof herontdekken waarvan Lavia zegt dat het nog steeds brandt in het gebouw. Het alternatief is dat deze finale slechts een nieuwe flits in de pan wordt, een vonk die niet in staat is een duurzaam herstel aan te wakkeren.
Gebaseerd op berichtgeving van The Guardian.