In een belangrijke verschuiving van traditionele drugshandel investeren georganiseerde misdaadfacties en milities in Rio de Janeiro nu zwaar in het controleren van essentiële diensten, met name internettoegang, in de gemeenschappen die ze domineren. Volgens een rapport van g1 hebben deze groepen elektriciteitspalen omgevormd tot centrale activa voor hun operaties, waarbij ze ze gebruiken om elektriciteit te stelen, clandestiene diensten te verspreiden en internetconnectiviteit te monopoliseren. Dit model is lucratiever geworden dan drugsverkoop, aangezien bijna alle bewoners afhankelijk zijn van deze diensten.
Onderzoeken onthullen dat criminelen frontbedrijven hebben opgericht om als internetproviders te opereren. Deze entiteiten kopen signalen van grote aanbieders en verkopen de dienst door in gecontroleerde gebieden, waardoor lokale monopolies ontstaan. In wijken zoals Rio das Pedras, Gardênia Azul en Muzema zijn bijvoorbeeld meerdere bedrijven gelinkt aan georganiseerde misdaad geïdentificeerd. De groepen hebben hun toevlucht genomen tot gewelddadige tactieken, waaronder brandstichting en het doorknippen van kabels, om concurrentie uit te schakelen en territoriale controle veilig te stellen.
De impact reikt verder dan internetdiensten. Bewoners melden dat alledaagse goederen zoals bezems, houtskool, knoflook en zelfs flessenwater nu worden gecontroleerd door criminele groepen, die bepalen welke winkels ze mogen verkopen. Dit leidt tot beperkt aanbod, opgeblazen prijzen en een verlamde lokale economie. Een bewoner beschreef hoe een ijzerwarenwinkel werd verboden bezems te verkopen, waardoor consumenten alleen bij geautoriseerde verkooppunten moesten kopen.
Bedrijven worden geconfronteerd met directe bedreigingen en afpersing. Bezorgers van grote bedrijven worden geconfronteerd met gewapende criminelen die wekelijkse betalingen eisen, zogenaamde 'tolgelden', om in deze gebieden te mogen opereren. Niet-naleving leidt tot dreigementen van diefstal, voertuigschade of opschorting van diensten. Interne documenten van getroffen bedrijven vermelden honderden vestigingen die geen leveringen meer ontvangen vanwege deze gevaren.
Als reactie hierop hebben staatsautoriteiten maatregelen geïmplementeerd om deze criminele expansie te bestrijden. Regelgevende wijzigingen vereisen nu dat alle internetproviders, ongeacht hun grootte, zich registreren bij het nationale telecomagentschap Anatel. De overheid onderzoekt ook alternatieve technologieën, zoals radio-gebaseerd internet, om de afhankelijkheid van fysieke kabels die criminelen kunnen controleren te verminderen.
Wetshandhavers en deskundigen benadrukken een strategie met meerdere fronten. Dit omvat financiële wurggreep op criminele organisaties, waarbij de burgerpolitie de bevriezing van bijna R$ 6 miljard aan activa heeft aangevraagd. Er is ook aandacht voor het bestrijden van corruptie binnen overheidsinstanties en het beperken van de toegang van criminelen tot wapens. Sinds 2025 zijn meer dan 500 verdachten betrokken bij dergelijke activiteiten gearresteerd.
De situatie benadrukt het veranderende karakter van georganiseerde misdaad in Rio, waar territoriale controle nu commerciële monopolies op essentiële diensten en goederen omvat. Dit heeft niet alleen invloed op het dagelijks leven van bewoners, maar schrikt ook investeringen en economische ontwikkeling in de regio af. Gebaseerd op berichtgeving van g1.