De Franse regering gaat door met haar "Ripost"-wet, een wetgevingspakket opgesteld door minister van Binnenlandse Zaken Laurent Nunez om snel verstoringen van de openbare orde, veiligheid en openbare rust aan te pakken. In artikel 4 van dit controversiële voorstel zitten een reeks maatregelen die het leven van voetbalsupporters die onder een bestuurlijk stadionverbod (IAS) vallen, fundamenteel kunnen veranderen, wat alarm slaat bij supportersverenigingen en het debat over burgerlijke vrijheden in de sportwereld opnieuw doet oplaaien.
De kern van de voorgestelde wijzigingen is een verdubbeling van de maximale duur van een bestuurlijk stadionverbod, van de huidige 12 maanden naar 24 maanden. Daarnaast wil de regering de verplichting voor verbannen supporters om zich op een politiebureau te melden - bekend als "pointage" - niet alleen automatisch maken, maar ook uitbreiden, waarbij ze zich moeten aanmelden in vensters van 24 uur zowel voor als na elke wedstrijd van hun club. Voor supporters van teams die deelnemen aan nationale competities, bekerwedstrijden en Europese toernooien, kan dit een bijna dagelijkse beproeving worden. Het meest opvallende voorbeeld kwam van een bron die bekend is met het dossier: een PSG-fan met een IAS zou gedwongen kunnen worden om tot 210 dagen per jaar te "pointen", een schema dat door critici als "onhaalbaar" wordt omschreven.
De Senaat heeft tijdens haar beoordeling van het wetsvoorstel eind mei getracht deze bepalingen te matigen. Senatoren namen amendementen aan die de grens van 12 maanden voor stadionverboden handhaafden en een clausule invoegden die de meldplicht uitdrukkelijk uitsluit tijdens de uren rondom een sportevenement. De opluchting kan echter van korte duur zijn. De regering, die al een versnelde procedure heeft gestart, zal waarschijnlijk proberen deze waarborgen te verwijderen wanneer het wetsvoorstel naar de Nationale Vergadering gaat. Gecontacteerd door L'Equipe, verdedigde het ministerie van Binnenlandse Zaken de oorspronkelijke maatregelen en stelde dat de verlenging van de verbodsduur naar twee jaar "dekking biedt voor de duur van gerechtelijke procedures", en suggereerde dat slechts één melding vereist zou zijn - ofwel voor ofwel na een wedstrijd, al naar gelang wat het nuttigst wordt geacht. De dubbelzinnigheid laat echter ruimte voor interpretatie en fans blijven niet overtuigd.
Voor de Association Nationale des Supporters (ANS) vertegenwoordigt de Ripost-wet een gevaarlijke terugdraaiing van zwaar bevochten bescherming. In een gedetailleerde analyse van 40 pagina's, verkregen door L'Equipe, ontmantelt de ANS systematisch de redenering van de regering. De hervorming van 2023 was volgens hen de vrucht van drie jaar moeizaam consensusvorming waarbij het ministerie van Binnenlandse Zaken, het parlement, supportersgroepen, de Professionele Voetbal Liga (LFP) en de Franse Voetbalbond (FFF) betrokken waren. Die hervorming voerde waarborgen in tegen het willekeurig gebruik van IAS en meldplicht, waarbij werd erkend dat een bestuurlijk verbod een preventief instrument is, geen straf. Het nieuwe project dreigt dit evenwicht te verstoren door systematische meldplicht opnieuw in te voeren, wat de ANS veroordeelt als "een ernstige, onnodige en onevenredige inbreuk op de bewegingsvrijheid."
Een van de centrale rechtvaardigingen van de regering - dat een verbod van 12 maanden vaak afloopt voordat een rechtbank uitspraak kan doen - wordt door de ANS botweg verworpen. "Deze bewering is noch gedocumenteerd noch gekwantificeerd, omdat ze ongegrond is," staat in de nota. "De ANS is niet op de hoogte van een supporter met een IAS wiens proces plaatsvond na het verstrijken van het verbod." Het gebrek aan empirisch bewijs roept vragen op of de verlengde duur echt bedoeld is om een gat in het rechtssysteem te dichten of simpelweg de druk op als ongewenst beschouwde fans op te voeren.
Ook het meldingsmechanisme zelf wordt onder vuur genomen. De ANS suggereert dat de regering mogelijk twee verschillende kwesties heeft verward. De oorspronkelijke bedoeling van de 24-uursregel voor en na lijkt op maat gemaakt voor reisverboden die aan uitsupporters worden opgelegd, waarbij het doel is te voorkomen dat uitsupporters zich bij een thuisstadion verzamelen. Hetzelfde tijdschema toepassen op een individuele supporter onder IAS - die honderden kilometers van de wedstrijdlocatie kan wonen - slaat nergens op en legt een absurde administratieve last op individuen, politiebureaus en het rechtssysteem. "Zodra je dat doel begrijpt, wordt alles samenhangender," luidt een ANS-analyse. "Het uitbreiden van dit tijdschema naar een IAS slaat nergens op."
Voor clubs als PSG, wiens kalender regelmatig midweekse Champions League-wedstrijden combineert met weekend Ligue 1-duels, is de rekening somber. Een verbannen fan zou zich vrijwel elke dag dat het team speelt moeten melden op een aangewezen politiebureau, wat hen feitelijk onder een vorm van burgerlijk toezicht plaatst die grenst aan huisarrest. De impact reikt verder dan het individu: het belast politiemiddelen, leidt mogelijk af van echte veiligheidsdreigingen en kan de spanningen tussen harde kern supportersgroepen en autoriteiten, al jaren verstoord door wederzijds wantrouwen, doen oplopen.
De bredere implicaties voor het Franse voetbal zijn groot. Als de Ripost-wet met zijn oorspronkelijke strengheid wordt aangenomen, kan dit leiden tot juridische uitdagingen op basis van proportionaliteit en fundamentele rechten, zoals de ANS al heeft aangekondigd. Het schouwspel van fans die gedwongen dagelijks bij de politie moeten inchecken, zal waarschijnlijk internationale aandacht trekken, wat het imago van Frankrijk als gastheer van grote sportevenementen zoals de Olympische Spelen van 2024 en het Rugby Wereldkampioenschap van 2023 compliceert. Bovendien kan de erosie van de consensus uit 2023 de fragiele dialoog tussen fanatieke supportersculturen en de staat doen instorten, waardoor sommige fans nog dieper in de illegaliteit worden gedreven en wrok in plaats van naleving wordt bevorderd.
Terwijl het wetsvoorstel langzaam naar een beslissende stemming in de Nationale Vergadering gaat, zijn de strijdlijnen scherp getrokken. Het ministerie van Binnenlandse Zaken benadrukt dat het doel het waarborgen van de openbare veiligheid is, maar voor de mannen en vrouwen die de Franse stadions vullen, voelt het Ripost-project als een aanval op hun manier van leven. De komende weken zullen bepalen of het Franse parlement de waarschuwingen van supportersverenigingen ter harte neemt of de regering de instrumenten geeft die zij eist - en daarmee een nieuw, strenger hoofdstuk schrijft in de handhaving van het voetbalfan-zijn.
Gebaseerd op berichtgeving van L'Equipe.