De decennialange strijd van de Mexicaanse voetbalbond tegen FIFA-sancties vanwege een aanhoudend homofoob spreekkoor kreeg dinsdag opnieuw een klap, toen het Hof van Arbitrage voor Sport (CAS) het laatste beroep verwierp. De beslissing handhaaft boetes van in totaal 140.000 Zwitserse frank (ongeveer $178.000) opgelegd voor wangedrag van fans tijdens vier wedstrijden in 2024, maar schrapte een voorwaardelijke straf die had geleid tot gedeeltelijke sluiting van een stadion bij een FIFA-evenement, inclusief het komende WK.
Het spreekkoor waar het om draait, is een eenwoordige scheldterm in het Spaans die grofweg vertaald wordt als een denigrerende term voor een mannelijke prostituee. Het wordt typisch massaal geroepen wanneer een tegenstander zich opmaakt voor een doeltrap. Het koor trok voor het eerst internationale veroordeling tijdens het WK 2014 in Brazilië, waar het te horen was tijdens wedstrijden van Mexico. Ondanks herhaalde waarschuwingen, boetes en educatieve campagnes, kwam het spreekkoor opnieuw voor tijdens de toernooien van 2018 en 2022, wat de hardnekkigheid van het probleem onderstreept.
FIFA heeft de Mexicaanse bond in de loop der jaren meerdere malen beboet, waarbij het spreekkoor als een vorm van discriminatie wordt geclassificeerd onder haar tuchtreglement. De laatste CAS-zaak betrof incidenten uit 2024, toen anti-discriminatiemonitors de beledigende taal documenteerden tijdens oefen- en kwalificatiewedstrijden tegen Bolivia, Uruguay, Brazilië en de Verenigde Staten. De cumulatieve boetes liepen op tot 140.000 Zwitserse frank, en een extra sanctie dreigde een deel van een stadion te sluiten voor een toekomstige door FIFA georganiseerde wedstrijd – een maatregel die de sfeer bij Mexico's hoog aangeschreven WK-wedstrijden had kunnen bederven.
In haar verdediging presenteerde de Mexicaanse bond bewijs van uitgebreide inspanningen om het probleem te beperken, met het argument dat zij sinds 2015 aanzienlijk had geïnvesteerd in publiekscampagnes, boodschappen in het stadion en sancties voor geïdentificeerde overtreders. De bond stelde dat zij een pionier in de regio was geworden in de bestrijding van homofoob misbruik, maar het CAS-panel bleef niet overtuigd.
In een verklaring na de hoorzitting, die in maart in Miami plaatsvond, erkenden CAS-rechters de "unieke aard" van de uitdaging, maar benadrukten dat het gedrag "collectief en wijdverspreid was, en niet slechts een eenmalige gebeurtenis." Het panel concludeerde dat hoewel de educatieve programma's van de bond lovenswaardig waren, zij de bond niet vrijstelden van aansprakelijkheid, omdat de herhaling van het spreekkoor een systemisch falen toonde om het gedrag van fans te veranderen.
De uitspraak komt op een bijzonder gevoelig moment voor het Mexicaanse voetbal. Op 11 juni zal het land de openingswedstrijd van het WK 2026 tegen Zuid-Afrika organiseren in het legendarische Aztekenstadion in Mexico-Stad, een locatie die lange tijd geassocieerd wordt met de meest intense uitbarstingen van het spreekkoor. Met een verwachte volle tribune van meer dan 80.000 toeschouwers en een wereldwijd televisiepubliek van honderden miljoenen, kan elke herhaling van de scheldterm onmiddellijke sancties veroorzaken onder FIFA's driestappenprotocol, dat scheidsrechters toestaat wedstrijden te stoppen, omroepwaarschuwingen te eisen en uiteindelijk wedstrijden te schorsen of af te gelasten als discriminerende spreekkoren aanhouden.
Mexico zal ook groepswedstrijden spelen tegen Zuid-Korea in Guadalajara en Tsjechië terug in het Aztekenstadion, wat betekent dat de fans van het gastland onder druk zullen staan tijdens de vroege fasen van het toernooi. Bondfunctionarissen hebben in privé hun bezorgdheid geuit dat de intense schijnwerpers van het WK averechts kunnen werken, waarbij internationale media elk incident aangrijpen als bewijs van een breder cultureel probleem.
FIFA heeft ondertussen een harde lijn getrokken in de aanloop naar het toernooi, met de inzet van gespecialiseerde anti-discriminatiewaarnemers bij alle 104 wedstrijden in de drie gastlanden. De wereldvoetbalbond heeft verduidelijkt dat teams niet alleen boetes riskeren, maar ook puntenaftrek of zelfs uitsluiting van de competitie bij herhaalde of ernstige overtredingen door hun supporters, wat de inzet exponentieel verhoogt voor de gastlanden.
Voor Mexico belicht de CAS-beslissing een moeilijke paradox. Aan de ene kant suggereert het schrappen van de stadionsluitingssanctie dat de rechters de oprechte inspanningen van de bond erkennen om het probleem aan te pakken. Aan de andere kant bevestigen de gehandhaafde boetes dat die inspanningen onvoldoende zijn geweest om het spreekkoor uit de tribunes te krijgen. Het probleem wordt versterkt door een deel van de aanhang dat de scheldterm als een onschuldige traditie beschouwt in plaats van een discriminerende belediging, wat een culturele kloof onthult die geen enkele boodschap heeft kunnen overbruggen.
Juridische analisten merken op dat CAS-uitspraken in dergelijke zaken vaak een evenwicht zoeken tussen straf en proportionaliteit, en de beslissing van het panel om de financiële straffen te handhaven terwijl het voorwaardelijke stadionverbod werd geschrapt, kan een verlangen weerspiegelen om corrigerende actie aan te moedigen zonder de wedstrijdervaring onnodig te schaden. De bond staat nu echter voor een race tegen de klok om nog drastischer maatregelen te implementeren – zoals verbeterde stewarding, mogelijke identificatiesystemen voor fans, of zelfs voorlichtingssessies voor het publiek voor de wedstrijd – in de weken voor het WK begint.
De bredere implicaties reiken verder dan Mexico. FIFA heeft duidelijk gemaakt dat alle 48 deelnemende landen aan dezelfde strenge normen zullen worden gehouden, en de zaak Mexico dient als sjabloon voor hoe toekomstige incidenten kunnen worden berecht. Voor een toernooi waarvan FIFA hoopt dat het een viering van diversiteit en inclusiviteit zal zijn, dreigt het spreekkoorkwestie het sportieve spektakel te overschaduwen als het niet resoluut wordt aangepakt.
Nu het fluitsignaal voor de aftrap nadert, bevindt de Mexicaanse bond zich in een precaire positie: het moet een manier vinden om de elektrische sfeer te behouden waar de fans beroemd om zijn, terwijl het een spreekkoor elimineert dat een smet is geworden op de voetbalreputatie van het land. Of de lessen van een decennium aan boetes en beroepen eindelijk ter harte worden genomen in het stadion, zal een van de bepalende verhalen zijn van de eerste dagen van het WK 2026.
Gebaseerd op berichtgeving van The Guardian.
