In een verrassende tegenslag voor de regerende wereldkampioenen leed Frankrijk een 2-1 nederlaag tegen Ivoorkust in een oefenwedstrijd voor het WK in het Stade de la Beaujoire in Nantes. Het was een avond die de geschiedenis in zal gaan – om al de verkeerde redenen. Onder Didier Deschamps hadden Les Bleus nog nooit een nederlaag geleden in een opwarmwedstrijd voor een groot toernooi, een onberispelijk record dat teruggaat tot zijn aanstelling in 2012.
Het verlies verbrijzelt een opmerkelijke reeks van consistentie die kenmerkend was geworden voor Deschamps' ambtstermijn. Voor deze misstap had Frankrijk de voorbereidingen voor de WK's van 2014, 2018 en 2022, evenals de EK's van 2016, 2021 en 2024, zonder één enkele nederlaag in aanloop naar het toernooi doorstaan. Om de laatste keer te vinden dat de Fransen meer tegendoelpunten kregen dan ze scoorden in een afscheidswedstrijd, moet je teruggaan naar 4 juni 2010 – een 1-0 verlies tegen China in Saint-Pierre de la Réunion onder Raymond Domenech, slechts enkele dagen voor dat noodlottige WK in Zuid-Afrika. Die kloof van 16 jaar benadrukt hoe vreemd dit gevoel is voor een ploeg die eraan gewend is geraakt om met wind in de rug naar toernooien te vertrekken.
De manier waarop de nederlaag op donderdag tot stand kwam, was even verontrustend. Frankrijk opende de score, leek op weg naar een routineuze overwinning, maar liet Ivoorkust terugkomen in de wedstrijd. Het was pas de achtste keer in Deschamps' 135 wedstrijden aan het roer dat zijn team verloor na als eerste te scoren – een scenario dat eerder voorkwam in 96 overwinningen en acht gelijke spelen. De veerkracht van de Ivoriaanse ploeg legde een zwakke plek bloot die met verontrustende regelmaat opduikt: voor de vierde opeenvolgende wedstrijd hield Frankrijk geen schone lei, de langste droogte sinds een reeks van zes wedstrijden tussen september en december 2022. Een verdediging die ooit vrijwel ondoordringbaar was, ziet er nu kwetsbaar uit, een zorgwekkend teken met het WK in het verschiet.
Toch moet de tegenslag ook in een breder perspectief worden gezien. De overwinning van Ivoorkust voegt zich bij een select maar opmerkelijk rijtje Afrikaanse triomfen over de Fransen. Sinds de eeuwwisseling hebben vier andere Afrikaanse landen Les Bleus verslagen: de beroemde 1-0 overwinning van Senegal in de openingswedstrijd van het WK 2002, de 2-1 oefenzege van Nigeria in Saint-Étienne in 2009, de 2-1 uitslag van Zuid-Afrika als gastheer van de groepsfasefinale in 2010, en de 1-0 coup van Tunesië op het WK 2022 (hoewel dat voor de voortgang van Frankrijk geen gevolgen had). Dat deze laatste nederlaag op eigen bodem plaatsvond tegen een ploeg die zich niet wist te kwalificeren voor het komende WK, voegt een extra laag van vernedering toe.
De bredere betekenis voor de WK-verdediging van Frankrijk is groot. Deschamps heeft altijd het belang benadrukt van het in winnende vorm aan toernooien beginnen; zijn teams gebruikten traditioneel oefenwedstrijden voor het toernooi om de vorm te verfijnen en vertrouwen op te bouwen. De 2-1 nederlaag stopt niet alleen die momentum, maar roept ook vragen op over de diepte van de selectie, tactische opstelling en mentale paraatheid. Nu het toernooi dichterbij komt, suggereert elk gegeven dat de speelruimte voor fouten kleiner wordt.
De geschiedenis leert echter voorzichtigheid. Het verlies van Frankrijk voor het toernooi tegen China in 2010 was een voorbode van een door muiterij geteisterde campagne die eindigde in de groepsfase. Aan de andere kant hebben andere voormalige kampioensploegen roerige voorbereidingen overwonnen om succes te boeken zodra het toernooi begon. De belangrijkste test voor Deschamps zal zijn om deze schok om te zetten in een katalysator voor rigoureuze zelfreflectie in plaats van twijfel te laten etteren. Zoals een ervaren waarnemer zou kunnen opmerken: 'Een nederlaag nu is gemakkelijker te herstellen dan een nederlaag in de openingswedstrijd van het WK.'
Te midden van de analyse na de wedstrijd verschuift de aandacht natuurlijk naar de verdediging. Het aanhoudende gebrek aan clean sheets wijst op een systemisch probleem, niet alleen op individuele fouten. Of het nu gaat om de coördinatie tussen de centrale verdedigers, het gebrek aan bescherming vanuit het middenveld, of een simpele dip in concentratie, de technische staf staat voor een race tegen de klok om het fort te herbouwen dat hen in 2018 en naar de finale van 2022 leidde.
In de nasleep zal Deschamps zelf het resultaat waarschijnlijk framen als een noodzakelijke wake-upcall. 'Het dient als een herinnering dat niets vanzelfsprekend is, zelfs niet voor wereldkampioenen,' zou hij kunnen reflecteren, als hij de lessen verwerkt die hij in meer dan een decennium op het hoogste niveau van het internationale management heeft geleerd. Voor de spelers is de taak duidelijk: gebruik de steek van deze ongekende nederlaag om de honger weer aan te wakkeren die deze gouden generatie van het Franse voetbal heeft gedefinieerd. De weg naar het WK vereist niet minder.
Gebaseerd op berichtgeving van L'Equipe.