Terwijl de Verenigde Staten zich voorbereiden om mede-gastheer te zijn van het WK 2026, richt de verhaallijn zich grotendeels op het moderne tijdperk — de opkomst van MLS, de 'shot heard around the world' in 1989 en kwalificatiereeksen. Maar de Amerikaanse WK-geschiedenis gaat terug tot het allereerste toernooi in 1930, en die vroege hoofdstukken staan vol met gruwelijke blessures, een brute moord en een held die simpelweg verdween. Deze vergeten verhalen onthullen een diepere, rijkere — en vaak tragische — basis voor het Amerikaanse voetbal.
Het WK van 1930 in Uruguay zag de VS hun beste prestatie ooit behalen: een halvefinaleplaats. Maar de prijs was hoog. In die halve finale tegen Argentinië werden de Amerikanen geteisterd door blessures. Doelman Jimmy Douglas speelde verder met een gekneusde knie. Middenvelder Ralph Tracy brak zijn rechterbeen en miste de hele tweede helft. Het meest verontrustend was dat aanvaller Andy Auld tijdelijk verblind raakte toen de teamfysio, Jack Coll, een fles chloroform liet vallen tijdens het behandelen van een gespleten lip. Omdat er geen wissels waren toegestaan, vochten de VS dapper door, maar moesten ze drie late doelpunten incasseren en verloren met 6-1. Het was een harde les in de fysieke tol van vroege WK's.
Bert Patenaude, de spits die het eerste WK-hattrick scoorde in een groepswedstrijd tegen Paraguay, kreeg zijn prestatie pas postuum officieel erkend in 2006 — 32 jaar na zijn dood. Het tweede van zijn drie doelpunten was decennia lang betwist, maar de FIFA bevestigde het uiteindelijk, waardoor Patenaude een record kreeg dat altijd van hem had moeten zijn.
Vier jaar later, op het WK van 1934 in Italië, kwalificeerde de VS zich nipt door Mexico met 4-2 te verslaan in een play-off in Rome. Alle vier doelpunten werden gescoord door Aldo “Buff” Donelli, die later NFL-coach werd. Het team verloor vervolgens met 7-1 van de uiteindelijke kampioen Italië. De manager van die selectie uit 1934 was Elmer Schroeder, een veteraan van het technische team van 1930 en de eerste in de VS geboren president van de United States Football Association. Schroeders verhaal nam een duistere wending in 1953, toen zijn zwaar toegetakelde lichaam werd gevonden, vastgebonden met vitragekoorden in zijn appartement in Philadelphia. Hoewel niemand ooit werd veroordeeld, denken historici dat hij het slachtoffer was van een seriemoordenaar die het op homoseksuele mannen in de stad had gemunt.
Misschien wel het meest hartverscheurende verhaal is dat van Joe Gaetjens, de in Haïti geboren aanvaller die het enige doelpunt scoorde in de verbluffende 1-0 overwinning van de VS op Engeland tijdens het WK van 1950 — een van de grootste verrassingen in de voetbalgeschiedenis. Gaetjens verkreeg nooit het Amerikaanse staatsburgerschap en keerde na het toernooi terug naar Haïti. Toen François “Papa Doc” Duvalier in de jaren 50 de macht greep en zichzelf later in 1964 tot dictator voor het leven uitriep, vluchtte de familie Gaetjens, maar hij bleef achter, omdat hij weinig met politiek te maken had. Hij werd al snel gearresteerd door Duvalier's geheime politie, de Tonton Macoute, en is nooit meer gezien. Men gelooft dat hij werd geëxecuteerd in de gevangenis van Fort Dimanche, maar zijn lichaam is nooit gevonden. De man die het beroemdste doelpunt in de Amerikaanse geschiedenis scoorde, verdween gewoon.
Het moderne tijdperk van de Amerikaanse WK-geschiedenis begon echt op 19 november 1989, toen Paul Caligiuri een spectaculair 30-yard linker-volley doelpunt scoorde tegen Trinidad en Tobago in Port of Spain. Het doelpunt — 'the shot heard around the world' genoemd — zorgde voor een 1-0 overwinning en kwalificatie voor Italië '90, waarmee een WK-droogte van 40 jaar werd beëindigd. Die kwalificatie werd als essentieel beschouwd voor de geloofwaardigheid van de VS toen het zich voorbereidde om het WK van 1994 te organiseren. Het team verloor alle drie wedstrijden in Italië, maar de weg was geplaveid: de VS hebben zich sindsdien voor elk WK gekwalificeerd, behalve 2018.
Deze verhalen — van blessures, moord, verdwijning en verlossing — herinneren ons eraan dat het Amerikaanse WK-verhaal niet alleen gaat over groei en commercialisering. Het is verweven met draden van tragedie en veerkracht. Terwijl Amerikaanse voetbalfans uitkijken naar het toernooi van 2026 op eigen bodem, voegt het eren van deze vergeten figuren diepte toe aan de viering. Zij zijn de geesten die het spel hebben gevormd.
De blessures in de halve finale van 1930 benadrukken hoe anders het spel was voordat er gewisseld mocht worden. De moord op manager Elmer Schroeder onthult een donkere onderstroom van geweld die de sport raakte. De verdwijning van Joe Gaetjens is een harde herinnering aan politieke terreur. En het doelpunt van Paul Caligiuri markeert het keerpunt waarop de VS begon aan een gestage opmars als regelmatige WK-deelnemer.
Deze over het hoofd geziene momenten verdienen het om herinnerd te worden, niet alleen als voetnoten, maar als essentiële hoofdstukken in het verhaal van het Amerikaanse voetbal. Terwijl het WK van 2026 nadert, biedt het verleden perspectief voor de toekomst.
Gebaseerd op berichtgeving van Football | The Guardian.