Terwijl Didier Deschamps zich voorbereidt om donderdagavond zijn zevende selectie als bondscoach van Frankrijk bekend te maken, hangt de eeuwige vraag in de lucht: zullen er verrassingen zijn? De coach, die zijn keuzes zal onthullen tijdens het primetime nieuws op TF1, staat historisch gezien niet bekend om radicale gokken. Toch onthult een nadere blik een patroon van berekende schokken die de toernooikansen van Les Bleus hebben gevormd. Van last-minute oproepingen tot controversiële weglatingen, Deschamps' ambtstermijn wordt gekenmerkt door beslissingen die zich niet gemakkelijk laten categoriseren.
Om het gewicht van een selectieaankondiging in Frankrijk te begrijpen, moet men denken aan de maatstaf van alle verrassingen: Raymond Domenech's oproep van Pascal Chimbonda voor het WK 2006. Die donderslag bij heldere hemel zette een standaard die weinigen hebben geëvenaard. Deschamps heeft echter zijn eigen niche gecreëerd in de kunst van het onverwachte, vooral in de tweede helft van zijn bewind. De terugkeer van Karim Benzema na een ballingschap van vijf jaar voorafgaand aan EK 2021 en N'Golo Kanté's herroeping uit Saoedi-Arabië voor EK 2024 getuigen van zijn bereidheid om conventies omver te werpen wanneer het moment daarom vraagt.
Deschamps' benadering van selectierevelaties is vaak een van strategische voorafschaduwing geweest. Door informatie vooraf te laten uitlekken, heeft hij gewoonlijk de weg geëffend voor controversiële keuzes. Deze methode werd opmerkelijk toegepast voor EK 2016, toen het weglaten van Hatem Ben Arfa — ondanks een 17-goal Ligue 1-seizoen met Nice — algemeen werd verwacht na zorgvuldig mediabeheer. Hetzelfde toernooi zag Mathieu Valbuena en Benzema aan de kant geschoven door de sextape-schandaal, terwijl Mamadou Sakho's voorlopige schorsing wegens doping (later ingetrokken) hem buitenspel zette. Deschamps navigeerde door deze mijnenvelden door ervoor te zorgen dat het publieke debat al was verschoven tegen de tijd dat de officiële lijst verscheen.
De cyclus van het WK 2014 bood zijn eigen opmaat naar Deschamps' pragmatische stijl. Blessures van Steve Mandanda, Franck Ribéry en Clément Grenier dwongen late wijzigingen af, maar de kern, met opkomende talenten als Antoine Griezmann en Lucas Digne, stond al sinds de lente vast. De dramatische comeback in de play-off tegen Oekraïne had al het einde betekend voor Samir Nasri en Éric Abidal, hun afwezigheid bevestigde een verschuiving naar een hechtere eenheid. Zelfs toen gingen de beslissingen van de manager minder om schokeffect en meer om het bouwen van een veerkrachtige selectie.
De WK-winnende campagne van 2018 kende beperkte omwentelingen, maar was niet zonder gespreksstof. Adrien Rabiot's weigering om een reserve rol te accepteren opende de deur voor Steven Nzonzi, een zet die stilletjes de middenveld diepgang aanpakte. Alexandre Lacazette, een scorer van twee doelpunten in zijn meest recente interland, werd zonder veel ophef weggelaten. Deze keuzes weerspiegelden Deschamps' vertrouwen in een gevestigde hiërarchie, waarbij alleen principiële standpunten of tactische noodzaak tot aanpassingen leidden.
De seismische verschuiving kwam drie jaar later. Benzema's herroeping voor EK 2021 doorbrak het langst bestaande taboe in het Franse voetbal, waarmee een afwezigheid van meer dan een half decennium ten einde kwam. De terugkeer van de spits, die slechts uren voor de aankondiging uitlekte, veroorzaakte rimpelingen door de sport en hervormde onmiddellijk de aanvalsidentiteit van het nationale team. Samen met hem bood debutant Jules Koundé een glimp van een generatiewisseling die Deschamps bereid was te versnellen. Het was de stoutmoedigste tegenstoot van zijn carrière en een duidelijke boodschap dat geen deur permanent gesloten was.
Die honger naar het onverwachte stak opnieuw de kop op voor EK 2024. Kanté, nu actief in de Saudi Pro League, werd algemeen beschouwd als verdwenen uit het internationale beeld. Zijn opname eind mei verbaasde commentatoren en fans, maar typerend voor Deschamps' respect voor bewezen presteerders ongeacht het podium. Bradley Barcola daarentegen had nog nooit voor de seniorenploeg gespeeld, maar zijn naam circuleerde in de aanloop naar de aankondiging, wat wees op een nieuwe golf talent dat klaar stond om te worden losgelaten.
Het mechanisme achter deze verrassingen is vaak een van gecontroleerde onthulling. Deschamps gooit zelden een bom volledig onaangekondigd; in plaats daarvan laat hij fluisteringen opbouwen, waardoor een mogelijke opschudding verandert in een afgemeten debat. Deze behendige mediabehandeling verklaart waarom zelfs wenkbrauw oproepende keuzes organisch kunnen aanvoelen. Het verschil tussen een echte verrassing en een minder verwachte arbitrage, zoals donderdag's lijst kan laten zien, is soms een kwestie van perceptie in plaats van substantie.
Welke impact kunnen nieuwe verrassingen hebben op Frankrijk's EK 2024-ambities? De geschiedenis suggereert dat Deschamps' schokken meestal een doel dienen, of het nu gaat om het versterken van de teamharmonie, het aanpakken van specifieke tactische gaten, of het belonen van vorm die het publiek nog niet volledig heeft geregistreerd. Met het toernooi op eigen bodem zijn de inzetten immens en de druk om ervaring met innovatie te balanceren is op een hoogtepunt. De opname van een onverwachte naam kan een strategische wending signaleren of een gewaagde gok op het traject van een speler.
De aanstaande aankondiging staat dus als een ander hoofdstuk in Deschamps' complexe relatie met het element van verrassing. Verre van een gimmick, is zijn gecureerde onvoorspelbaarheid een instrument geworden om een notoir veeleisende voetbalnatie te managen. Terwijl hij donderdag voor de camera's treedt, hangt de 20-jarige schaduw van Chimbonda nog steeds, maar ook Deschamps' eigen erfenis van momenten die het verhaal van het Franse nationale team hebben hervormd.
Gebaseerd op berichtgeving van L'Equipe.