Martin O'Neill schreef zaterdag weer een opmerkelijk hoofdstuk in de roemruchte geschiedenis van Celtic door de club naar een adembenemende titel in de Scottish Premiership te leiden op de laatste dag van het seizoen. Maar nog voordat de euforische vieringen in Parkhead waren geluwd, zette de 74-jarige interim-manager zijn eigen toekomst op losse schroeven door toe te geven dat hij "echt niet weet" of hij na de komende Scottish Cup-finale op de bank blijft.
Celtic's titel werd op de meest dramatische manier veiliggesteld. Met een thuisoverwinning op Hearts nodig om de tegenstander te passeren en de kroon te grijpen, kwam O'Neill's ploeg vroeg op achterstand voordat ze in de tweede helft een comeback forceerden. Late doelpunten van Daizen Maeda en Callum Osmand veranderden een gespannen 1-1 gelijkspel in een 3-1 overwinning voor een dolenthousiast thuispubliek, waarmee een verbluffende achtervolging van acht maanden werd voltooid die Celtic langs Hearts zag gaan.
De triomf had een diepe persoonlijke betekenis voor O'Neill, die zijn vierde competitietitel met de club won, 21 jaar na zijn derde. Zijn emoties waren rauw toen hij sprak over de reis van gepensioneerde toeschouwer tot titelwinnende manager. "Ik voel me verjongd," zei hij. "De spelers en de staf hebben me een reden om te leven gegeven. Dat wil niet zeggen dat mijn familie dat niet heeft gedaan... Ik stond vorig seizoen op deze plek met Brendan te praten over het winnen ervan en ik was echt jaloers. Geen moment dacht ik dat ik hier terug zou zijn."
In oktober genoot O'Neill van zijn pensioen met een kopje koffie op King's Road in Londen, ver weg van de intensiteit van het management. Zijn terugkeer kwam te midden van een turbulent seizoen voor Celtic, dat twee keer een beroep deed op de Noord-Ier als interim. Eerst bracht hij rust na het ontslag van Wilfried Nancy, wiens korte en ongelukkige ambtstermijn de titelambities van het team aan een zijden draadje liet hangen. Toen een permanente vervanger haperde, werd O'Neill opnieuw opgeroepen, en deze keer leverde hij de ultieme prijs.
De band van O'Neill met de aanhang van Celtic is altijd diep geweest, gesmeed tijdens zijn schitterende eerste periode rond de eeuwwisseling. Nu, op een leeftijd waarop de meeste managers hun trainingspak allang aan de wilgen hebben gehangen, heeft hij die genegenheid nieuw leven ingeblazen. "Dit is de meest bijzondere plek op aarde," merkte hij op. "Als er absolute eenheid in dit stadion is, is dat een lust voor het oog. Uiteraard zijn de spelers fantastisch geweest, met de aanvoerder als voorbeeld, maar zonder de fans hadden we het niet kunnen winnen. Ik ben blij voor hen."
De titelwinst zet de deur open voor een dubbel, want Celtic neemt het in de Scottish Cup-finale volgend weekend op tegen Championship-club Dunfermline Athletic. Overwinning zou een buitengewone comeback-campagne bekronen en mogelijk een sprookjesachtig einde vormen – of een verleidelijk voorproefje van een langer verblijf. O'Neill was echter zoals gewoonlijk terughoudend over zijn bedoelingen. "Ik weet het echt niet," gaf hij toe toen hem naar zijn toekomst werd gevraagd. "Heeft iemand met me gepraat? Nee, maar dat had ik ook niet verwacht. Er zal tijd zijn voor gesprekken na de bekerfinale."
Zijn weigering om zich vast te leggen is begrijpelijk. Op 74-jarige leeftijd zijn de eisen van het management enorm, en O'Neill gaf toe dat het zijn tol eist. "Ik ben behoorlijk oud, dus het kost wel wat energie," zei hij met een vleugje zelfspot. "Ik ben een bijrol in de gebeurtenissen. Ze zien me elke dag, de spelers, deze oude man, en denken 'wat doet hij hier?'" Toch is zijn impact allesbehalve marginaal geweest; hij heeft een ploeg die er onder Nancy verloren uitzag, omgevormd tot een team dat zijn run perfect timede op het moment dat het er het meest toe deed.
De leiding van Celtic staat nu voor een delicate beslissing. O'Neill's tussentijdse succes heeft hem tot een publiekslieveling en een logische kandidaat voor voortzetting gemaakt, maar de club heeft mogelijk langetermijnplannen. Mocht hij na de bekerfinale vertrekken, dan doet hij dat met herstelde trots en zilverwerk; blijft hij, dan is de uitdaging om op dit momentum voort te bouwen. "Laten we kijken wat volgende week brengt," was zijn laatste woord over de kwestie, waarmee hij fans en analisten in het ongewisse liet.
Afgezien van de tactische en strategische implicaties spreekt O'Neill's verhaal aan omdat het de moderne voetbalobsessie met jeugd en meedogenloze verandering tart. Een zeventigplusser, uit zijn pensioen geplukt, heeft niet alleen standgehouden maar ook gepresteerd, en een band nieuw leven ingeblazen die leek te zijn weggestopt in de herinnering. Zijn bekentenis dat de club hem 'redenen om te leven' gaf, onderstreept de diepe persoonlijke verlossing die hier speelt – een man die opnieuw doel vindt door de liefde voor een club en haar supporters.
Voor Celtic is de titel een bewijs van veerkracht en de blijvende kracht van ervaren leiderschap. De late dubbelslag die Hearts verblufte, zal tientallen jaren worden herhaald, en O'Neill's emotionele omhelzing met zijn staf zal een iconisch beeld van dit seizoen worden. Of het nu zijn afscheid of een nieuw begin blijkt te zijn, één ding is zeker: Martin O'Neill heeft Celtic al een seizoen voor de eeuwigheid gegeven.
Gebaseerd op berichtgeving van BBC Sport.