Tottenham Hotspur verzekerde zich op de laatste dag van het Premier League-behoud met een moeizame overwinning op Everton, maar de taferelen in het Tottenham Hotspur Stadium waren meer opluchting dan feest. Voor het tweede opeenvolgende seizoen eindigde Spurs als 17e, een positie die spreekt van chronisch onderpresteren voor een club van dergelijk formaat. De 1-0 overwinning, bezegeld door Joao Palhinha, verdoezelde diepe scheuren, en toen de eerste euforie wegebde, doken vragen op over hoe een team dat speelt in een ultramodern stadion met een Champions League-geteste selectie op de rand van degradatie kon balanceren, om onmiddellijke antwoorden.
Roberto de Zerbi, de Italiaanse coach die als noodgreep werd aangesteld na een rampzalige 44-dagen durende ambtstermijn van Igor Tudor, heeft opnieuw bewezen een zinkend schip te kunnen redden. Omdat hij pas laat in het seizoen instroomde, fungeerde De Zerbi meer als psycholoog dan als tacticus, door het geloof te herstellen met uitoverwinningen op Wolves en Aston Villa, alvorens de spanningsvolle finale te navigeren. Zijn impact was onmiskenbaar, maar de nipte ontsnapping kan de systematische falen die Spurs op dit punt brachten niet verhullen. De Zerbi zelf erkende de urgentie: 'Het is nu rond 19.00 uur, en rond 20.00 of 21.00 uur beginnen we te werken aan volgend seizoen.'
Het seizoen was een mozaïek van misstappen. Nadat Ange Postecoglou was ontslagen ondanks het winnen van de Europa League het voorgaande seizoen, wendde de club zich tot Thomas Frank, die slechts acht maanden standhield. Het verbijsterende besluit van het bestuur om Frank te vervangen door Tudor, een coach die niet geschikt was voor de behoeften van de selectie, mislukte spectaculair; Tudor stond aan het roer van vijf nederlagen in zeven wedstrijden voor zijn snelle vertrek. Pas daarna handelde de hiërarchie resoluut door De Zerbi aan te trekken, wiens reputatie voor aantrekkelijk, effectief voetbal een sprankje hoop bood. Toch legde de bijna-mislukking de chaos achter de schermen bloot, met CEO Vinai Venkatesham en technisch directeur Johan Lange onder intense loep van een fanbase die beloften van glorie in een degradatiestrijd heeft zien veranderen.
Toen het eindsignaal klonk en 'Glory, Glory Tottenham Hotspur' weerklonk, ontrolde een gigantische spandoek op de tribunes: 'Belofte van succes. Leveren van falen. ENIC eruit.' Het protest vatte de stemming van een achterban die slechts hun derde thuisoverwinning van het hele seizoen had meegemaakt. Gezangen van 'We Are Staying Up' – het domein van eeuwige degradatiekandidaten – voelden ongemakkelijk voor een club die ongeveer 74 miljoen pond ontving na het kwalificeren voor de Champions League via hun Europa League-succes. Voor vertegenwoordigers van de eigenaars Vivienne Lewis en Nick Beucher, zittend naast niet-uitvoerend voorzitter Peter Charrington, zal de opluchting voelbaar zijn geweest, maar ook het besef dat de neergang van de club een fundamentele herziening vereist.
De Zerbi verspilde geen tijd met het uiteenzetten van zijn ambitie. 'Volgend seizoen moeten we een top, top, top team bouwen,' verklaarde hij. 'We hoeven niet te veel spelers in onze selectie te veranderen, maar we moeten enkele first-level spelers binnenhalen.' De nadruk op het aantrekken van elite-talent onderstreept zijn erkenning dat enkel overleven onacceptabel is. Zijn proactieve aanpak – het mobiliseren van de fans voor de aftrap, een verhitte woordenwisseling met Everton-wisselspeler Seamus Coleman, en een rugbytackle door doelman Guglielmo Vicario na Palhinha's doelpunt – toonden een viscerale betrokkenheid die gedurende een groot deel van de campagne had ontbroken.
Blessures verstoorden ongetwijfeld de ritme van Spurs. Sleutelmakers James Maddison en Dejan Kulusevski misten aanzienlijke periodes, waardoor het team gedurende lange periodes verstoken was van creativiteit. Maddison's late invalbeurt tegen Everton was een herinnering aan wat verloren was gegaan. Ondertussen legde aanvoerder Cristian Romero zijn persoonlijke revalidatie van een knieblessure opzij om zich beschikbaar te stellen voor de must-win wedstrijd – een beslissing die boekdelen sprak over de ernst van de situatie, aangezien hij naar verwachting in Argentinië zou blijven om naar zijn jeugdclub te kijken. Zijn aanwezigheid, samen met centrumverdediger Micky van de Ven, bood een fragiele stabiliteit. Van de Ven sprak later het vertrouwen uit dat met 'de juiste mensen nu hier – de juiste manager' de club vooruit kon, en bestempelde opeenvolgende 17e plaatsen als 'onacceptabel.'
De Zerbi's opmerkingen na de wedstrijd droegen een mix van trots en ergernis. 'Ik ben erg blij en opgetogen over de prestatie van mijn spelers,' zei hij. 'Ze toonden dat ze goede mensen en top spelers zijn.' Maar hij kon een sneer naar Everton-manager David Moyes niet laten, suggererend dat Moyes 'misschien West Ham wilde helpen om in de Premier League te blijven' – een verwijzing naar de degradatie van de Oost-Londense club, die Spurs' overwinning uiteindelijk bezegelde. De steek, geleverd met een glimlach, hintte naar de competitieve vuur die De Zerbi permanent in de club wil aanwakkeren.
Toch is voor alle onmiddellijke vreugde de langere blik ontnuchterend. Spurs zijn nu in opeenvolgende seizoenen als 17e geëindigd, een vernietigende statistiek voor een club die ooit regelmatig de top vier in het oog had. De spelersgroep, ondanks opflakkeringen van kwaliteit, heeft vaak op een ongemotiveerde bende geleken. De wilde vieringen bij het eindsignaal, hoewel begrijpelijk, voelden ook ongemakkelijk; ze onderstreepten hoe ver de verwachtingen zijn gedaald. Het eigenaarschap van de club, onder leiding van ENIC, wordt geconfronteerd met hernieuwde roep om te investeren of te verkopen, waarbij de 'ENIC eruit'-beweging momentum wint.
De weg vooruit is beladen. De Zerbi moet niet alleen de selectie nieuw leven inblazen, maar ook omgaan met mogelijke vertrekken van sterren zoals Romero, die mogelijk een nieuwe uitdaging zoekt. Het zomerse transfervenster zal cruciaal zijn. De eis van de Italiaan voor 'first-level spelers' zal de bereidheid van het bestuur testen om hem financieel te steunen, vooral na de kostbare misstappen van recente vensters. De Europa League-triomf voelt nu als een verre herinnering, de belofte ervan verspild door kortetermijndenken.
Spurs' overleving bespaarde hen de vernedering van degradatie op een dag waarop noord-Londense rivaal Arsenal de Premier League-titel veroverde bij Crystal Palace. Dat contrast verscherpte de pijn voor supporters, die weten dat de prachtige infrastructuur en loyale fanbase veel beter verdienen. De 'Glory, Glory'-dagen zijn een vervaagd relikwie, en tenzij de beslissers van de club de lessen van dit catastrofale seizoen ter harte nemen, zal de toekomst meer angst dan ambitie brengen.
De Zerbi's strijdkreet – dat het werk voor volgend seizoen onmiddellijk begint – moet worden beantwoord door een institutionele toewijding aan excellentie die opvallend afwezig is geweest. De Italiaan heeft getoond dat hij kan inspireren; nu moet de club hem de middelen geven. Terwijl de fans zich verspreidden in de Tottenham-avond, was er het gevoel dat de echte strijd pas was begonnen. Voor Tottenham Hotspur is de tijd voor loze beloftes voorbij.
Gebaseerd op berichtgeving van BBC Sport.