Czy pinhão tuczy? To częste pytanie dotyczące nasiona drzewa araukarii, które od wieków było spożywane przez rdzenne ludy ze względu na zdolność do podtrzymywania ich w chłodniejszych okresach. Aby dotrzeć do sedna, dietetyk Kassia Milena de Oliveira wyjaśnia, że odpowiedź brzmi zarówno tak, jak i nie – wszystko zależy od spożytej ilości i sposobu przygotowania. Obecnie to nasiono stało się kulturowym podstawowym produktem, a wraz z nadejściem zimy zaczyna pojawiać się na targowiskach, w sklepach spożywczych i na straganach ulicznych w południowej Brazylii, gdzie skupia się 70% krajowej produkcji. Stan Paraná jest największym producentem, odpowiadając za ponad jedną na trzy tony zebrane w całym kraju.
Pinhão to nasiono Araucaria angustifolia, rodzimego drzewa lasu atlantyckiego. Jest spożywane głównie w południowej Brazylii w miesiącach zimowych i pozyskiwane z szyszki, a zbiór jest dozwolony tylko w określonych okresach zgodnie z prawem. Badania przeprowadzone przez Brazylijską Korporację Badań Rolniczych (Embrapa) w 2018 roku analizowały skład odżywczy próbek pinhão z różnych lokalizacji, porównując wersje surowe i gotowane. Wyniki ujawniły różnice w zawartości składników odżywczych spowodowane gotowaniem, gdzie niektóre elementy ulegają koncentracji, podczas gdy inne przedostają się do wody.
Według dietetyka, pinhão to jedna z najbardziej funkcjonalnych i odżywczych potraw dostępnych na rynku. Zauważa, że aby uzyskać wszystkie składniki odżywcze, które oferuje pinhão, trzeba by zjeść kilka różnych produktów w kombinacji. Wysoka wartość kaloryczna i odżywcza przypisywana jest „inteligencji” natury, która dostarcza takich produktów zimą, ponieważ organizm potrzebuje więcej energii na zimnie. Ponadto pinhão zapewnia większe uczucie sytości w porównaniu z innymi produktami wysokokalorycznymi. Wysoka zawartość błonnika, w tym tzw. skrobi opornej, trawi się znacznie dłużej niż np. chleb o podobnej kaloryczności. Oznacza to, że pinhão dłużej pozostaje w jelitach, zwiększając uczucie sytości.
Dietetyk podkreśla kilka innych korzyści pinhão. Zawiera kwas pinolenowy, związek unikalny dla tego nasiona, który stymuluje hormon cholecystokininę, wspomagając sytość i trawienie, a także GLP-1, który dodatkowo zwiększa sytość. Nasiono jest również bogate w cynk, miedź i trochę witaminy C, wspierając funkcje odpornościowe. Wysoka zawartość potasu pomaga kontrolować ciśnienie krwi. Znaczne stężenie magnezu może pomóc osobom cierpiącym na bóle stawów, fibromialgię, a nawet zaniki pamięci. Ponadto przeciwutleniająca luteina obecna w pinhão pomaga chronić układ oczny, szczególnie w procesie starzenia. Jako orzech oleisty jest bogate w kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-9, a żaden inny produkt z rodziny orzechów nie ma tak wysokiego potencjału minerałów i skrobi opornej dla zdrowia jelit.
Dla osób chcących włączyć pinhão do swojej diety, dietetyk radzi, że jego wartość kaloryczna stanowi przekąskę lub porcję węglowodanów w głównych posiłkach w diecie 1200 kalorii dziennie. Zalecana ilość to 100 gramów – odpowiednik garści, łyżki serwisowej lub około 10 nasion, w zależności od rozmiaru, przy czym wagę oblicza się wraz z łupiną. Aby zmniejszyć kalorie, najlepiej ugotować pinhão i jeść je bez dodatków, takich jak masło, boczek czy maniok. Ze względu na zawartość skrobi opornej, pinhão nie powoduje skoków glukozy prowadzących do głodu, co czyni je przydatnym do zwiększania sytości między posiłkami.
Idealny czas na spożycie tej przekąski to 2 do 3 godzin przed lub po posiłku. Na przykład, jeśli zwykle wracasz do domu bardzo głodny około 18:00, sugeruje się zjedzenie pinhão około 15:00, ponieważ nadal będzie w układzie pokarmowym, pomagając opóźnić opróżnianie żołądka. Dietetyk ostrzega jednak, że pomimo korzyści dla bakterii jelitowych, pinhão może również powodować gazy. Aby to zmniejszyć i poprawić wchłanianie minerałów, zaleca namoczenie nasion na 8–12 godzin przed gotowaniem, a następnie wylanie wody do namaczania, aby zminimalizować antyodżywcze substancje, takie jak fityniany i garbniki.
Na podstawie raportu z g1.