Sébastien Lecornu, francuski minister sił zbrojnych, wkroczył na arenę polityki sportowej z stanowczym zobowiązaniem do poddania pod głosowanie długo oczekiwanej ustawy o reformie sportu zawodowego przed końcem bieżącej sesji parlamentarnej. Przemawiając we wtorek w Zgromadzeniu Narodowym, Lecornu obiecał, że proponowane ustawodawstwo – skoncentrowane na zarządzaniu, administracji i finansowaniu sportu zawodowego, ze szczególnym uwzględnieniem francuskiego futbolu – zostanie rozpatrzone przez deputowanych najpóźniej do 30 czerwca. Obietnica padła w bezpośredniej odpowiedzi na celne pytanie Laurenta Marcangeli, przewodniczącego grupy Horizons, który przywołał pamięć zmarłej deputowanej Béatrice Bellamy, aby podkreślić pilność podjęcia działań.
Ustawa, formalnie znana jako proposition de loi (PPL) relative à l’organisation, à la gestion et au financement du sport professionnel, powstała w Senacie ponad rok temu. Ma na celu gruntowną przebudowę ram regulacyjnych rządzących profesjonalnymi ligami sportowymi we Francji, ze szczególnym uwzględnieniem przejrzystości finansowej i struktur zarządzania klubów piłkarskich. Ustawodawstwo utknęło od tygodni – krytycy mówią, że miesięcy – w oczekiwaniu na miejsce w porządku obrad Zgromadzenia Narodowego, co jest opóźnieniem, które frustruje zwolenników reform, ostrzegających przed utrzymującymi się ryzykami złego zarządzania.
Katalizatorem wtorkowej wymiany zdań była niedawna śmierć Béatrice Bellamy, deputowanej z Wandei, która przewodniczyła parlamentarnej komisji śledczej w sprawie niepowodzeń w ramach francuskich federacji sportowych. Bellamy, która zmarła w niedzielę, była zagorzałą orędowniczką ściślejszego nadzoru po serii skandali, które wstrząsnęły francuskim futbolem i innymi sportami. Marcangeli, mówiąc w imieniu swoich kolegów, oświadczył: „Jesteśmy jej winni więcej niż słowa – jesteśmy jej winni czyny”, po czym zażądał, aby rząd ustalił datę rozpatrzenia reformy.
Odpowiedź Lecornu była jednoznaczna. Pełniąc rolę rzecznika rządu w imieniu kancelarii premiera podczas sesji pytań, potwierdził, że PPL zostanie umieszczona w porządku obrad parlamentu przed 30 czerwca – datą zamknięcia bieżącej sesji. Niektórzy parlamentarzyści sugerowali 22 czerwca jako możliwą datę, ale Lecornu nie potwierdził oficjalnie tego harmonogramu. Niemniej zobowiązanie to stanowi znaczący krok naprzód dla ustawy, która wydawała się tkwić w legislacyjnym zawieszeniu.
Dla francuskiego futbolu stawka jest wysoka. Organy zarządzające sportem i kluby znajdują się pod intensywną kontrolą po ujawnieniu nieprawidłowości finansowych, nieprzejrzystych transakcji transferowych i sporów dotyczących zarządzania. Najgłośniejszy przypadek dotyczył kierownictwa Francuskiego Związku Piłki Nożnej (FFF) i jego byłego prezesa Noëla Le Graëta, którego rezygnacja na początku 2023 r. nastąpiła po audycie, który ujawnił toksyczną kulturę zarządzania. Komisja śledcza, na czele której stała Bellamy, ujawniła systemowe nieprawidłowości, które nowa PPL ma na celu rozwiązanie poprzez obowiązkowe standardy audytu, niezależne rady nadzorcze i limity wynagrodzeń dla dyrektorów w federacjach.
Oprócz zarządzania ustawa proponuje środki mające na celu ograniczenie finansowych ekscesów profesjonalnych klubów. Francuska liga krajowa, Ligue 1, odnotowała poważne trudności finansowe kilku klubów, z których niektóre, jak Bordeaux, ogłosiły upadłość i spadły do niższych lig. PPL wyposażyłaby policję finansową, DNCG (Direction Nationale du Contrôle de Gestion), w skuteczniejsze narzędzia egzekwowania i wymagałaby bardziej przejrzystej sprawozdawczości od właścicieli klubów. Dla ligi próbującej zatrzymać gwiazdorskich graczy i konkurować na arenie międzynarodowej przywrócenie wiarygodności finansowej jest niezbędne.
Termin zobowiązania Lecornu odzwierciedla również szersze manewry polityczne. W obliczu zbliżających się wyborów europejskich i koalicji prezydenta Emmanuela Macrona pod presją zarówno z lewej, jak i prawej strony, promowanie popularnego ustawodawstwa reformatorskiego może służyć jako polityczny pomost. Reforma sportu, szczególnie w ukochanej dziedzinie piłki nożnej, rezonuje z wyborcami. Honorując dziedzictwo Bellamy i przepychając ustawę, rząd dąży do wykazania się responsywnością – cechą, której, zdaniem krytyków, brakowało w warunkach szerszego parlamentarnego impasu.
Jednak nie wszyscy są przekonani, że pochopne głosowanie rozwiąże głęboko zakorzenione problemy. Niektórzy posłowie opozycji argumentują, że PPL, choć stanowi krok naprzód, nie idzie wystarczająco daleko w ograniczaniu wpływów agentów lub regulowaniu inwestycji z zagranicznych funduszy powiązanych z państwami. Inni obawiają się, że skrócony harmonogram może doprowadzić do pochopnych poprawek, które podważą pierwotny cel ustawy. Wersja senacka zawiera już kompromisy, a rozpatrzenie przez Zgromadzenie Narodowe może otworzyć drzwi do dalszych zmian – na lepsze lub gorsze.
Szefowie lig i prezesi klubów obserwują to uważnie. Zreformowane ramy zarządzania mogą oznaczać wyższe koszty zgodności, ale także zdrowszy ekosystem. Debatę może podzielić na tradycyjne kluby opowiadające się za samoregulacją i reformatorów domagających się interwencji państwa w celu ochrony integralności sportu.
W miarę zbliżania się terminu 30 czerwca droga naprzód pozostaje usiana proceduralnymi przeszkodami. Ustawa musi jeszcze zostać zaplanowana, przedyskutowana i ewentualnie zmieniona przed ostatecznym głosowaniem. Jakakolwiek różnica zdań między obiema izbami mogłaby odesłać ją do punktu wyjścia. Mimo to emocjonalny ciężar śmierci Bellamy i zaangażowany kapitał polityczny rządu sugerują, że tym razem reforma sportu zawodowego może wreszcie przekroczyć linię mety. Francuski futbol i naród będą obserwować.
Na podstawie doniesień L'Equipe.