Mistrzostwa Świata 2026 w Stanach Zjednoczonych, Meksyku i Kanadzie oznaczają historyczną zmianę, będąc pierwszym turniejem z 48 drużynami, w porównaniu do 32. Ta rozszerzona formuła już wywołała debatę, ale zanim jeszcze kopnięto piłkę, pojawiła się jeszcze bardziej ambitna propozycja – i szybko odrzucono. Pomysł dalszego powiększenia Mistrzostw Świata 2030 do 64 państw jest „skazany na porażkę” według źródeł bliskich wielu konfederacjom, które rozmawiały z MARCA. Mimo entuzjastycznego poparcia południowoamerykańskiego CONMEBOL, plan spotyka się z niemal powszechnym sprzeciwem, co czyni jego przyszłość nieistniejącą.
Prezydent FIFA Gianni Infantino usłyszał propozycję we wrześniu ubiegłego roku, kiedy przedstawiciele Urugwaju, Argentyny i Paragwaju podnieśli ją podczas spotkania w Nowym Jorku. Te trzy kraje mają gościć mecze otwarcia turnieju w 2030 roku, który będzie również obchodzić stulecie Mistrzostw Świata. Historyczne znaczenie wydawało się idealną okazją do jeszcze większego wydarzenia, ale reakcja była przytłaczająco negatywna. Infantino wysłuchał uprzejmie, ale nie podjął dalszych działań według źródeł MARCA, pozostawiając pomysł na stole bez szans na realizację.
Siłą napędową wizji 64 drużyn jest CONMEBOL, południowoamerykańska konfederacja, ale propozycja spotkała się z oporem nawet wśród własnych członków. Podobno niektóre z najpotężniejszych związków piłkarskich kontynentu są przeciwne, co powoduje wewnętrzne podziały. Poza Ameryką Południową sprzeciw jest jeszcze wyraźniejszy. UEFA, europejski organ zarządzający, jest stanowczo przeciwko rozszerzeniu, a to samo odczucie podzielają praktycznie wszystkie inne konfederacje. Bez szerokiego poparcia jakakolwiek formalna zmiana jest niemożliwa w ramach struktury zarządzania FIFA.
Główne zastrzeżenia dotyczą dobrostanu zawodników i już przeciążonego kalendarza piłkarskiego. Prezydent UEFA Aleksander Ceferin wypowiadał się szczególnie dobitnie, stwierdzając niedawno w Madrycie, że kalendarza nie można dalej rozciągać bez szkody dla zdrowia graczy. Mistrzostwa Świata z 64 drużynami oznaczałyby więcej meczów, dłuższe turnieje i mniej czasu na regenerację dla elitarnych piłkarzy wśród już zatłoczonych sezonów klubowych i letnich przerw. Ceferin zamiast tego opowiada się za zmniejszeniem liczby meczów, a nie dodawaniem kolejnych, co podkreśla fundamentalny konflikt filozofii między konfederacjami.
Skok do 48 drużyn w edycji 2026 jest już uważnie obserwowanym eksperymentem. Krytycy obawiają się, że rozwodnienie stawki obniży jakość meczów i przeciąży zawodników, podczas gdy zwolennicy argumentują, że daje to więcej narodom szansę na zabłyśnięcie na globalnej scenie. Wyniki i wyzwania logistyczne turnieju 2026 ustawią ton dla przyszłych dyskusji. Jeśli format 48 drużyn okaże się udany, może to złagodzić obawy – ale przejście do 64 nadal wymagałoby dramatycznej zmiany w infrastrukturze i harmonogramie, czego większość interesariuszy nie chce rozważać.
Stulecie Mistrzostw Świata w 2030 roku dodaje potężny emocjonalny wymiar. Decyzja o tym, aby Urugwaj, Argentyna i Paragwaj gościli mecze otwarcia, była ukłonem w stronę początków turnieju, ponieważ Urugwaj zorganizował i wygrał pierwsze mistrzostwa w 1930 roku. Rozszerzenie stawki do 64 na tak historyczny moment byłoby symbolicznym gestem, ale symbolika sama w sobie nie może przeważyć praktycznych realiów. Same uczestniczące kraje południowoamerykańskie stanęłyby przed ogromnymi obciążeniami logistycznymi, ze stadionami i zakwaterowaniem doprowadzonymi do granic możliwości.
Historia FIFA dotycząca wielkich planów ekspansji ujawnia wzorzec oporu. Kilka lat temu Infantino promował koncepcję Klubowych Mistrzostw Świata rozgrywanych co dwa lata, ale upadła ona pod silnym sprzeciwem Europejskiego Stowarzyszenia Klubów i innych potężnych interesariuszy. Konsekwencje tego epizodu ilustrują trudność w przeprowadzeniu radykalnych reform bez konsensusu. Propozycja Mistrzostw Świata z 64 drużynami wydaje się podążać tym samym scenariuszem: ambitny pomysł, któremu brakuje niezbędnego poparcia, aby wyjść poza spekulacyjną dyskusję.
Względy finansowe, często motor takich propozycji, są również niejasne. Turniej 64 drużyn wygenerowałby znacznie więcej meczów i potencjalnie wyższe przychody z transmisji, ale koszty organizacji i rozwodnienie integralności sportowej mogłyby podważyć wartość marki Mistrzostw Świata. Sponsorzy i nadawcy mogą się wahać przed formatem, który grozi przekształceniem najbardziej prestiżowego wydarzenia piłkarskiego w maraton nierównych meczów. FIFA musi zrównoważyć interesy komercyjne z wiarygodnością produktu sportowego, a obecny konsensus sugeruje, że model 64 drużyn nie przechodzi tego testu.
Patrząc w przyszłość, Mistrzostwa Świata 2030 prawie na pewno pozostaną turniejem 48 drużyn. Obchody stulecia nadal będą doniosłe, z symbolicznymi południowoamerykańskimi otwarciami kotwiczącymi turniej na trzech kontynentach-gospodarzach – Europie, Afryce i Ameryce Południowej. Uwaga skupia się teraz na tym, jak wypadnie edycja 2026 i czy plan 48 drużyn zaspokoi zapotrzebowanie na inkluzywność bez przekraczania praktycznych granic. W dającej się przewidzieć przyszłości pomysł 64-drużynowego turnieju jest niczym więcej niż reliktem zbyt daleko idącej ambicji.
Przesłanie ze świata piłki nożnej jest jasne: ekspansja ma swoje granice. Podczas gdy FIFA nadal poszukuje sposobów na globalizację gry, przytłaczające odrzucenie 64-drużynowego turnieju w 2030 roku podkreśla znaczenie konsensusu interesariuszy. Gdy zawodnicy, trenerzy i fani przygotowują się do pierwszego spektaklu 48 drużyn, sport szybko przekona się, czy większe naprawdę znaczy lepsze. Na razie pewne jest tylko to, że Mistrzostwa Świata 2030 nie będą dwa razy większe niż poprzednie. Na podstawie raportu MARCA.